Varikosel Nedir? Nasıl Tedavi Edilir?

0
185
varikosel nedir

Varikosel, erkekteki testislerden (sperm üreten yumurtalıklardan) kalbe dönen toplardamarlarda oluşan bir çeşit varisleşme yani damar genişlemesidir. Erkek kısırlığının en sık karşılaşılan patolojisidir. Varikosel genel olarak erkeklerin % 15’inde görülmektedir. Genellikle belirti vermemekle birlikte çocuk yapamayan ailelerin doktorlarına başvurmasıyla ortaya çıkmaktadır.

Adölsan döneminde oluştuğu bilinen varikosel, testislerde sıcaklık artışına neden olarak toplardamardaki kanın organa geri akımı sonrası mikro dolaşımın etkilenmesiyle sperm üretimini bozmaktadır. Varikosel sol tarafta sağa oranla daha sık görülmektedir. Sol tarafta daha fazla görülmesinin sebebi ise sol taraftaki venin daha yukarda olması ve toplardamarın dik olarak böbrek venine bağlanmasıdır. Sol taraftaki basıncın daha fazla olması da duruma sebebiyet vermektedir.

Varikosel tek taraflı daha sık görülürken sağ tarafta rastlandığında pelvis bölgesi ve sağ böbrekteki tümör oluşumundan söz edilmektedir. Belirtilerin izlenmesi ve teşhisin konarak hızlı şekilde tedaviye geçilmesi gerekmektedir.

Varikoselin Dereceleri Nelerdir?

Hastanın şikayetlerine göre varikosel oluşumu incelendiğinde 3 evre şeklinde tespit edilmektedir.

1.derece: Varikosel şüphesiyle incelenen hastanın herhangi belirti göstermemesi ile ayakta muayene yapılarak ıkındığı zaman elle varikoselin tespit edildiği evredir.

2.derece: Hasta ayaktayken hafif derecede varikosel görülmektedir. Ikındırma sonucu elle belirgin olarak damarlar görülür.

3.derece: Ikınmaya gerek kalmadan damarlar görünür haldedir.

Varikosel probleminin tespit edilmesiyle birlikte hasta için tedavi yöntemlerinin değerlendirilmesi ve vakit kaybetmeden uygulanması gerekir.

Varikosel Nedenleri Nelerdir?

Varikosel neden olur sorusuna doktorunuz tam olarak cevap veremeyebilir. Çünkü varikosel sebepleri belli değildir. Toplumda çocuk sahibi olan bireylerde yetişkin yaşlarda bile %15-20 oranında varikosel görülmektedir. Genellikle de kısırlık nedeniyle doktora başvuran erkeklerde % 30-40 oranında varikosel tespit edilmektedir.

20 – 35 yaş grubunda daha sık görülen varikoselin nedeni olarak testislerden kirli kanı götüren toplardamarların içerisinde yer alan kapakçıkların yetersiz kalması gösterilebilir. Varikosel % 90 sol tarafta görülürken % 8-9 oranında iki taraflı (bilateral) olabilir.

Anatomik faktörlere de bağlı olan varikosel nedenleri; kapakçıklarda varislerin oluşmasına bağlı olarak sol testiste daha sık görülür. Sol taraftaki testisinin sağ taraftakine göre bir miktar daha aşağıda olması, sol tarafındaki toplardamarın sağ tarafa göre daha uzun olması, sol taraf testis damarının boşalma şeklinin anatomik yapısı da varikosel sebepleri olarak gösterilebilir.

Varikosel testislerin toplamda üreteceği sperm kalitesini etkilediği için hastanın cinsel yaşamı üzerinde büyük öneme sahiptir. Bu nedenle erken teşhisle tüm tedavi seçenekleri değerlendirilmelidir.

Varikosel Daha Çok Kimlerde Görülür?

Varikosel sebepleri tam olarak bilinmese de bazı risk gruplarına sahip kişilerde daha çok gözlenmektedir. Bunlar:

  • Daha çok şişman kişiler
  • Karın içi basıncını arttıran yüksek ağırlıklı spor yapan kişiler
  • Kronik astımı ve kronik öksürük nöbetleri geçirenle
  • Karın içi basıncı arttıran kronik kabızlık yaşayanlar
  • Ayakta kalmayı gerektiren meslek gruplarıdır.

Erkeklerin korkulu rüyası olarak adlandırabileceğimiz varikosel bir nevi varis hastalığı olarak tanımlanabilir. Varikoseli olanlarda varis rahatsızlığının da sık görüldüğünü söylemek gerekir.

Varikosel Belirtileri Nelerdir?

Varikosel belirtileri, hastalığın tanısı ve tedavisi için oldukça önemlidir. Varikosel belirtileri ilk evrede anlaşılmasa da hastanın elle muayenesi ya da çocuk yapamama şikayeti sonucu anlaşılabilir.

Varikosel belirtileri olarak:

  • Şişlik
  • Kabarıklık
  • Testiste ağrı görülebilir.

Ayrıca damarlardaki genişleme ilerleyen safhalarda dışarıdan görülecek kadar belirginleşebilir. Hastalarda terleme ve sıcaklık hissi, testislerin küçülmesi nadir de olsa bazı hastalarda görülebilir.

Varikoselin ilerleyen aşamalarında ağrı şeklinde kendini belli etmesi söz konusudur. Genellikle uzun süreli oturma, ayakta durma neticesinde artan bu ağrılar uzanmayla birlikte hafifler. Varikosel ilerledikçe ağrı, damarların şişmesi gibi belirtiler daha fazla hissedilebilir.

Varikoseli olan hastalar genellikle 3 neden ile doktora başvururlar:

  • Düzenli ilişkiye rağmen çocuk olmaması,
  • Testislerde ağrı,
  • Testislerin bulunduğu scrotumda şişlik.

Bu şikayetlerle doktoruna başvuran hastaların mutlaka gerekli tetkiklerden geçerek varikosel oluşumu evresi ölçülmelidir.

Varikosel İçin Nasıl Tanı Konur?

Varikosel belirtileri ile doktoruna ulaşan hasta için ilk olarak fiziki muayene yapılır. Testise giden damar ve sinir yapısının elle muayenesinde teşhis konulur. Muayenede öksürtme veya ıkındırma ile karın içi basıncı arttırılır ve genişlemiş damar yapısı incelenir.

Varisleşme gözle görülür bir hal aldıysa varikosel teşhisi daha hızlı konur. Ancak ultrason yöntemiyle de varikosel araştırılabilir. Elle muayenede belirgin olmayan yalnızca ultrason ile tespit edilen varikoselin klinik açıdan bir anlamı olmadığı bilinmelidir. Ele gelmeyen varikosel için tedavi önerilmemektedir.

Varikosel Nasıl Tedavi Edilir?

Varikosel tedavisi için; açık cerrahi (yüksek retroperitoneal, inguinal, subinguinal ve skrotal), laparoskopik ve radyolojik (skleroterapi veya embolizasyon) yöntemler tercih edilebilir. Varikosel tedavi seçeneklerine yakından bakarsak:

  • Açık cerrahi

Varikoselektomide amaç, tüm internal spermatik ven dalları ve eksternal spermatik ven dallarını bağlamaktır. Bu nedenle açık cerrahi tercih edilebilir.

  • Laparoskopik (kapalı ameliyat)

Varikosel ameliyatı olarak kapalı cerrahi yöntemi de kullanılabilir. Ancak kapalı ameliyatta venin görüntülenememesi ve bunun sonucu bağlanamaması ya da damar yaralanmaları söz konusu olabilir. Nadir olsa da bu komplikasyonlar hastanın hayatını ciddi şekilde etkileyebilir.

  • Oklüzyon-embolizasyon

Varikosel tedavisi için bir diğer seçenek radyolojik olarak oklüzyon-embolizasyonu yapılmasıdır. Perkütan embolizasyonun avantajları daha az ağrıya ve ameliyat sonrası dönemde daha erken iyileşmeye neden olmasıdır. Ancak doktorun deneyimi bu ameliyatın başarılı olmasında etkilidir.

  • Radyolojik tedavi

Varikosel tedavisi için kullanılan cerrahi yöntemler sonrasında vasküler perforasyon, koil veya balon migrasyonu, pampiniform pleksusun trombozu ve kontrast alerjisi rastlanılabilir. Bu aşamada radyolojik tedavi, Varikosel ameliyatı sonrası nükslerde bir alternatif olarak kullanılabilir.

Varikosel ameliyatı sonrası en geç 6 ay içinde sperm analizi yapılarak gebe kalamama durumunun devam etmesi halinde mutlaka rahim içi aşılama (IUI) veya tüp bebek uygulamasına geçilmelidir. Sperm örneklerinde hiç spermin olmaması durumunda testislerden alınacak parçalardan elde edilecek spermler ile (mikroTESEtüp bebek tedavisi ve mikroenjeksiyon tedavisi yapılması gereklidir.

Varikosel Kısırlığa Neden Olur Mu?

Varikosel tedavisi için üroloğa başvuranların aklındaki bir diğer soru da kısırlık durumunun meydana gelip gelmemesidir. Varikosel tedavi edilebilir kısırlık nedenleri arasında birinci sıradadır. Bu nedenle kısırlığa neden olan etken varikosel ise varikosel ameliyatı ile sorun çözülebilir. Ancak her varikoselin kısırlığa neden olmayacağı bilinmelidir.

Varikosel Sertleşmeye Engel Midir?

Varikosel sperm ve hormon üreten testisin doğru şekilde çalışmasını engellemektedir. Kronikleşmesi halinde testislerde küçülmeye neden olabilir ve erkeklik hormonunu azaltabilir. Tedavi edilmediğinde de testosteron düşüklüğü ile birlikte ereksiyon ve cinsel istek kaybına neden olabilir.

Varikosel tedavi edilmesi gereken çok önemli bir hastalıktır. Bu nedenle erkeklerin varikosel belirtileri görmeleri halinde vakit kaybetmeden doktora başvurmaları önemlidir.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here