Üroloji Terimleri Sözlüğü

0
585
üroloji terimleri sözülüğü

Üroloji, erkeklerde üreme organlarının sağlığı ve idrar yolları rahatsızlıkları ile kadın ve çocuklarda idrar yolu hastalıkları; tüm bireylerde ise ürolojik kanserler için tanı ve tedavi yöntemlerinin uygulandığı bilim dalıdır. Ürolojik şikayetler için doktora giden herkesin kullanılan terimlere yabancı olmamak açısından az çok bilgi sahibi olması gerekir. Sayfamızdaki üroloji terimleri sözlüğü merak edenlere bu konuda yardımcı olacaktır. Doktorunu daha iyi anlamak isteyenler için üroloji terimler sözlüğü:

A HARFİ – ÜROLOJİ TERİMLER SÖZLÜĞÜ

Ablasyon tedavisi: Anormal dokunun uzaklaştırılması için kullanılan bir çeşit az girişimsel tedavi yöntemi.

Absortif hiperkalsüri: Kalsiyumun barsaktan aşırı emilimi nedeni ile ortaya çıkan, idrarda kalsiyumun fazla atılması hali

Adenom: Prostatın büyümüş kısmı.

Adrenal bez: Adrenal bezler böbreklerin üst kısmına yerleşen organlardır. Hormon salınımından sorumludur.

Adrenalektomi: Adrenal bezin çıkarıldığı cerrahi işlemdir.

Anorşizm(Anorchism), Anorşidi(Anorchidia): Testislerin yokluğu

Antegrad ejakülasyon (Antegrade ejaculation): Dışarıya ejakülasyon

Anüri (Anuria): 24saatlik idrarın 100ml’nin altında olması

Artifisyel inseminasyon (Artificial insemination): Yapay dölleme

Asendan (Ascenden): Yukarıya çıkan

Aspermi (Aspermia): Semenin olmaması

Aşırı aktif mesane: Sık tuvalete gitme ve idrar kaçırma ile karakterize sendrom

Azoospermi (Azoospermia): Semende(menide) hiç sperm bulunmaması

 

B HARFİ – ÜROLOJİ TERİMLER SÖZLÜĞÜ

Balanit (Balanitis): Glans penisin iltihabı

Balanopostit (Balanoposthitis): Sünnet derisi ve glans penisin iltihabı

Basket: Taş kapanı  – litolapaksi aleti

Bilateral: İki taraflı

Biyopsi: İnceleme yapmak amacıyla vücuttan küçük bir parça dokunun alındığı tıbbi bir işlemdir

Buji (Bougie): Kanal şeklinde bir organ ve oluşumu (üretra, vajen vb gibi) genişletmek veya tıkanıklığı ortadan kaldırmak için kullanılan ince uzun silindir şeklinde bir alet

BPH: Benign Prostat Hiperplazisi. İyi huylu prostat büyümesi

 

D HARFİ – ÜROLOJİ TERİMLER SÖZLÜĞÜ

Desendan (Descenden): Aşağıya inen

Detrüsör (Detrusor): Mesane kası

Dihidrotestosteron: Erkeklik hormonu testosteronun aktif formu

Dilatasyon (Dilatation): Tübüler yapıya sahip bir organın hacimce genişletme işlemi

Diüretik (Diuretic): İdrar söktürücü

Diürez (Diuresis): İdrarın hacimce artması

Divertikül (Diverticulum): Organ lümenine açılan son ucu kapalı kese şeklinde oluşum

Dizüri (Dysuria): yanmalı veya ağrılı idrar yapma

 

E HARFİ – ÜROLOJİ TERİMLER SÖZLÜĞÜ

Ejakülasyon (Ejaculation): Fışkırtma, fırlatma, boşalma

Ektomi (Ectomy): Herhangi bir organ veya bezin cerrahi yöntemle çıkarılması

Ektopi (Ectopia): Bir organ veya oluşumun normal yeri dışında bulunması

Empotans (Impotence): Cinsel yetersizlik, sertleşme sorunu

Endoskop (Endoscope): Endoskopi yapılan alet

Endoskopi (Endoscopy): Endoskop vasıtasıyla içi boş organların içeriden gözlenmesi

Enkontinans (İncontinence): İdrar tutamama

  • Stres Enkontinans:Mesaneye ilave basınçla idrar kaçma hali
  • Sıkışma Enkontinansı (urgent ıncontinence) zorunlu ve şiddetli idrar yapma isteği sonrası idrar kaçırma, tipik stabil olmayan mesane semptomudur.
  • Sürekli Enkontinans:üriner fistülü bulunanlarda görülür
  • Taşma enkontinansı: obstrüksiyona bağlı mesanenin ileri derecede dolması sonucu oluşur

Enükleasyon (Enucleation): Bir organın içindeki herhangi bir patolojik oluşumun içten soyulup çıkarılması

Epididimektomi(Epididymectomy): Epididimin çıkartılması

Epididimit (Epididymitis): Epididimin iltihabı

Epididimoorşit (Epididymoorchitis): Epididim ve testisin iltihabı

 

F HARFİ – ÜROLOJİ TERİMLER SÖZLÜĞÜ

Filiform buji (Filiform bougie): İpliksi buji

Follovır (Follower): Takipçi katater

 

G HARFİ – ÜROLOJİ TERİMLER SÖZLÜĞÜ

Glob vezikale (Glob vesicale): İdrar yapamamaya bağlı mesane şişkinliği

Gonad: Cinsiyet bezi

 

H HARFİ – ÜROLOJİ TERİMLER SÖZLÜĞÜ

Hemospermi (Hemospermia), Hematospermi (Hematospermia): Menide kan bulunmas

 

İ HARFİ – ÜROLOJİ TERİMLER SÖZLÜĞÜ

İnfertilite (Infertility): Çocuk yapma yeteneğinin az olması

İpsilateral: Aynı taraf

İrritatif: Rahatsızlık verici

 

K HARFİ – ÜROLOJİ TERİMLER SÖZLÜĞÜ

Kateter (Catheter):Çeşitli materyallerden yapılmış içi boş silindir biçimindeki cihazdır.

Kontralateral: Karşı taraf

Kriptorşidizm (Cryptorchidism): İnmemiş testis

 

L HARFİ – ÜROLOJİ TERİMLER SÖZLÜĞÜ

Lenf diseksiyonu: Lenf dokularının cerrahi çıkarılması

Libido: Cinsel istek, yaratıcı enerji

Litiyazis (Lithiasis): Taş oluşumu

Lokal ileri prostat kanseri: Prostat kanserinin başka organlara yayılma yapmadığı ancak kendi kapsülünü aştığı durum

 

 

L HARFİ – ÜROLOJİ TERİMLER SÖZLÜĞÜ

Litolapaksi (Litholapaxy): üriner sistem taşının endoskopik yöntemlerle çıkartılması

Litotomi (Lithotomy):1-Taşın içinde bulunduğu organı keserek çıkartılması.2- Sistoskopik girişimleri yapabilmek için verilen pozisyon; dizlerin bükülüp bacakların yana açıldığı özel bir pozisyon, jinekolojik pozisyon

 

M HARFİ – ÜROLOJİ TERİMLER SÖZLÜĞÜ

Malrotasyon (Malrotation): Normal dışı dönme

Metastaz: Kanserli dokunun başka organlara geçmesi

Minimal invaziv girişim: Açık ameliyatlara alternatif, hastaya fazla zarar vermeme esasına dayalı işlemler

 

N HARFİ – ÜROLOJİ TERİMLER SÖZLÜĞÜ

Nefrokalsinozis (Nephrocalcinosis): Böbrek parankiminde kalsifikasyon

Nefrolitiyazis (Nephrolitasis): Böbrek idrar toplayıcı kanallarında  taş oluşumu

Nefrit (Nephritis): Böbreklerin enflamasyonu

  • Analjezik nefriti(Analgesic nephritis):Uzun süre yüksek doz analjezik (özellikle fenasetin grubu) kullanılmasına bağlı gelişen renal papiller nekrozla beraber olan interstisyel nefrittir
  • İnterstisyel nefrit(Interstitial nephritis: Başlıca böbreğin interstisyel dokusunu içeren inflamasyon
  • Gebelik nefriti(Nephritis gravidarum): Hamilelikte gelişen nefrit tipi
  • Hemorajik nefrit(Hemorrhagic nephritis): Hematuriye eşlik eden akut glomerülonefrit
  • Herediter nefrit(Hereditary nephritis): Sinirsel sağırlıkla beraber olan özellikle erkeklerde görülen kronik renal yetmezlikle sonuçlanan ailevi renal hastalıktır
  • Lupus nefriti(Lupus nephritis): Hematüri ve sıklıkla hipertansiyonsuz ilerleyici renal hasarla karakterize sistemik lupus eritematosuslu hastalarda görülen yaygın glamerulonefrit durumudur.
  • Süpüratif nefrit(Suppurative nephritis): Böbrekte apse formasyonu ile beraber olan fokal nefrittir.
  • Transfüzyon nefriti(Transfusion nephritis): Uygun olmayan kan tranfüzyonundan renal tübüler hasar meydana gelir. Hemolize olmuş eritrositlerden açığa çıkan hemoglobin tübül duvarlarında yapısı tam    açıklanamıyan hasar oluşturur ve tübüllerin içinde depolanır. Çözünmeyen hemoglobinin yaptığı tübüler blokaj sıklıkla görülen üremik tabloyu ortaya çıkarır.
  • Tüberküloz nefriti(Tuberculous nephritis): Tüberküloz basiliyle oluşan interstisyel nefrit

Nefroftizis (Nephrophtisis): Genellikle böbrek tüberkülozu sonucu organın tamamen harabiyetiyle beraber olan süpüratif nefrit

Nefrokalsinozis (Nephrocalcinosis): Böbrek parankiminde oldukça dağılmış kalsifikasyon odaklarıyla karakterize hastalık

Nefrogram (Nephrogram): Radyoopak maddenin intravenöz enjeksiyonundan sonra beliren böbrek parankiminin filmi

Nefrolitiyazis (Nephrolithiasis): Böbrek taşı

Nefrolitotomi (Nephrolithotomy): Böbrek taşını böbrek parankimine insizyon yaparak çıkartmak

Nefropati (Nephropathy): Böbreğin herhangi bir hastalığı

Nefropeksi (Nephropexy): Böbreğin ameliyatla fiksasyonu

Nefroptozis (Nephroptosis): Böbreğin aşağıya doğru fazlaca yer değiştirmesi,böbrek düşüklüğü

Nefroraji (Nephrorrhagia): Böbrek içine veya böbrekten kanama

Nefrosklerozis (Nephrosclerosis): İnterstisyel bağ dokusunun hiperplazi ve büzüşmeye uğrayarak böbreğin sertleşmesi

Nefrostomi (Nephrostomy): vücudun dış yüzeyi ile böreğin pelvisi arasında parankimden geçen bir kateterle bağlantı kurulması

Nefrotomografi (Nephrotomography): Böbreğin kesitler halinde radyolojik olarak görüntülenmesi

Nefroz (Nephrosis):   1-Nefropati

2-Renal tübüler epitelyum hasarı

3-Nefrotik sendrom

Nozokomial (Nosocomial): Hastane ile ilişkili

Noktüri (Nocturia): Gece uykudan uyanıp idrar yapma

 

O HARFİ – ÜROLOJİ TERİMLER SÖZLÜĞÜ

Orşidorafi(Orchidorrhaphy),Orşiopeksi (Orchidopexy): Testisi skrotal loja tespit etmek

Orşiektomi (Orchiectomy): Testisin çıkartılması

Orşit (Orchitis): Testisin iltihabı

 

P HARFİ – ÜROLOJİ TERİMLER SÖZLÜĞÜ

Panendoskop (Panendoscope): üretra ve mesane içerisini gösterebilen alet

Panendoskopi (Panendoscopy): Panendoskopla yapılan işlem

Parsiyel nefrektomi: Böbreğin bir kısmının alındığı operasyon

Pedikül (Sap) (Pedicle): Sap veya sapa benzeyen kısım. Organ veya oluşumun tutunma ya da destek almasını sağlayan sap şeklindeki oluşum

Penis kordisi (Penile chordee): Penis eğriliği

Peyroni (Peyronie) hastalığı (Enduratio penis plastica): Penis tunika albugineasında sebebi bilinmeyen sert plağın oluşması

Piyelektazi (Pyelectasia): Böbrek pelvisinin dilatasyonu

Piyelogram (Pyelogram): Renal pelvis ve üreterin röntgen filmi

Piyelolitotomi (Pyelolithotomy): Taşın renal pelvisten çıkartılması

Piyeloplasti (Pyeloplasty): Böbrek pelvisine yapılan plastik ameliyat

Pnömatüri (Pneumaturia): İdrarla gaz çıkması

Poliorşizm(Polyorchism),Poliorşidizm(Polyorchidism): İkiden fazla testisin bulunması

Pollaküri: Günlük işeme sayısının 5-6’nın üzerinde olması

Postit (postitis): Sünnet derisinin iltihabı

Postvoiding sistogram (Postvoiding cystogram): İşeme sonrası sistogram

Prepisyum (Preputium): Sünnet derisi

Priapizm (Priapism): Dört saatten uzun süren ağrılı ereksiyon

Prostatalji(Prostatalgia),Prostatodini(Prostatodynia): Prostat bezinde ağrı

Prostatizm (Prostatism): Prostat bezinin kronik hastalığı veya hiperplazisinden oluşan semptomları ve genel durumları ifade eder

Prostatotomi (Prostatotomy): Hiperplaziye uğrayan prostata yapılan derin insizyon

PSA testi: Prostat Spesifik Antijen. Prostat kanserini gösteren tümör belirteci

 

R HARFİ – ÜROLOJİ TERİMLER SÖZLÜĞÜ

Radikal: Kökten

Radikal nefrektomi: Böbreğin tamamının çevre dokular ile beraber alınması

Radikal prostatektomi: Prostat kanseri olan hastalarda prostat organının meni keseleri ile beraber alındığı operasyon

Radikal sistektomi: Mesane kanseri olan hastalarda mesanenin, prostatın ve meni keselerinin beraberce alındığı operasyon

Rektal muayene: Anüsten (makattan) parmakla yapılan inceleme yöntemi

Rektum: Kalın barsağın son kısmı

Renografi (Renography): Böbreğin radyografisi veya radyoizotop grafisi

Renogram: Renotropik karakteristiği olan radyodiagnostik ajanların alınmasından sonra eksternal radyasyon detektörleriyle böbreğin ekskresyon fonksiyonunun göstergesi

Retrograd piyelografi (Retrograde pyelography): Aşağıdan radyoopak madde verilerek çekilen film

Retzius: Simfizis pubis ile mesane arasındaki bölge

Rezeksiyon (Resection): Dokuların kesilerek çıkartılması

Rezektoskop (Reectoscope): Rezeksiyon yapılan alet

Rezidüel idrar (Residual urine): Artık idrar; işedikten sonra mesanede kalan idrar

 

S HARFİ – ÜROLOJİ TERİMLER SÖZLÜĞÜ

Sakkül (Saccula): Küçük divertikül, küçük kese

Sellül (Cellula): Küçük boşluk

Sinorşizm (Synorchism): İki testisin birleşmesi

Sirkümsizyon (Circumcision): Sünnet

Sistogram (Cystogram): Mesane filmi

Sistolitiyazis (Cystolithiasis): Mesane taşı

Sistolitotomi (Cystolithotomy): Mesanenin açılarak taşının çıkartılması

Sistometri (Cystometer): Mesane dolumu sırasında mesane içi basınç değişikliklerini ölçen alet

Sistometrogram (Cystometrogram): Mesane içi basınç değişikliğinin grafiği

Sistometrografi (Cystometrography): Mesane içi basınç ölçülmesi

Sistoplasti (Cystoplasty): Mesanenin plastik ameliyatı

Sistoraji (Cystorrhagia): Mesane kanaması

Sistosel (Cystocele): Mesane sarkması

Sistoskopi: Endoskopik yöntemlerle mesanenin içeriden gözlenmesi

Sistospazm (Cystospasm): Mesane spazmı

Sistostomi (Cystostomy):Mesane içinin bir kateter vasıtasıyla dışarı açılması

Sistotomi (Cystotomy): Mesanenin kesilmesi

Sistoüretrogram (Cystourethrogram): Mesane ve üretranın fimi

Sonda (Sound): Metalden yapılmış silindir biçiminde içi dolu ve genellikle ucu kıvrık olan, üretra veya  vücudun diğer kanallarındaki darlığı dilatasyon yahut mesane veya vücudun diğer boşluklarını değerlendirmek amacıyla kullanılan alet

Sperm: Spermatozoon

Sperm aglütinasyonu (Spermagglutination): Spermatozoanın yapışıp kümeleşmesi

Spermatid:Spermatozoonun gelişme safhasındaki bir hücre olup sekonder spermatositin kromozom sayısının yarıya bölünmesiyle oluşur ve kendisi de metamorfozla spermatozoona  dönüşür.

Spermatogenez (Spermatogenesis): Spermatozoonun oluşma ve gelişme işlemi

Spermatogonyum (Spermatogonium): İlkel sperm ana hücresi

Spermatosit (Spermatocyte): Primitif germ hücresi olan spermatogoniumdan  meydana gelen hücre olup iki tipi vardır;

  • Birincil spermatosit(Primary spermatocyte): Spermatogoniumun proliferasyonu sonucu ilk oluşan hücredir.
  • İkincil spermatosit(Secondary Spermatocyte): Primer spermatositin ilk mayotik bölünmesi sonucu meydana gelen hücre olup ikinci mayotik bölüme sonucu herbir ikincil spermatositten iki spermatid meydana gelir.

Spermatoksin (Spermatoxin): Spermatozoaya özgül sitotoksik antikor

Spermatore (Spermatorrhea): Orgazm olmaksızın semenin irade dışı boşalması

Spermatosel (Spermatocele): Spermatozoa içeren epididim kisti

Spermatozoa:Spermatozoonun çoğulu

Spermatüri(Spermaturia), Semenüri(Semenuria): İdrarda sperm görülmesi

Spermia: Spermin çoğulu

Spermisid (Spermatocidal): Spermatozoayı tahrip eden

Spermiyogenez (Spermiogenesis): Spermatidlerin biçim ve büyüklük bakımından değişime uğraması sonucu spermin oluşması

Spermiyogram (Spermiogram): Meni tetkiki

Stent: Lümenli bir oluşumun açıklığını devam ettiren iç destekleyici kalıp

Sterilite (Sterilitiy): Kısırlık; çocuk yapma yeteneğinin bulunmayışı

Stranguri(Strangury) Tekrarlayan şiddetli idrar yapma arzusuyla ve ağrıyla damla damla çok az idrar yapma

Şilüri (Chiluria): İdrara lenf sıvısının karışması

 

T HARFİ – ÜROLOJİ TERİMLER SÖZLÜĞÜ

Tomi (Tomy): İnsizyon, cerrahi kesi

Torsiyon (Torsion): Burulma

Transilüminasyon (Transillumination): Dokular veya vücut boşluğundan ışık geçirilerek yapılan muayene yöntemi

TUR (Transüretral rezeksiyon) (Transurethral resection): üretral yoldan yapılan endoskopik rezeksiyon

 

U – Ü HARFİ – ÜROLOJİ TERİMLER SÖZLÜĞÜ

Unilateral: Tek taraflı

Üreter: Böbreklerden mesaneye idrarı taşıyan idrar kanalları

Üretra: Mesaneden vücut dışına uzanan idrar kanalı

Üretral sfinkter: Üretra etrafındaki idrar tutan tıpa

Üreterolitiyazis (Ureterolithiasis): üreterde taşın bulunması

Üreterolitotomi: (Ureterolithotomy): üreter taşının çıkartılması

Üreteroliz (Ureterolysis):

1-üreterin çevre dokulardan serbestleştirilmesi

2-üreterin rüptürü

Üreteroneopyelostomi (Ureteroneopyelostomy): Böbrek pelvisi ve üreter arasında yapay açılmanın yapılması, ürolok doktor tarafından yapılan bir işlem..

Üreteroneosistostomi (Ureteroneocystostomy),üreterin mesaneye yeniden ağızlaştırlması

Üreteropyeloplasti (Ureteropyeloplasty): Böbrek pelvisi ve üreterin plastik ameliyatı

Üreteroraji (Ureterorrhagia): üreterden kanama

Üreterosistoplasti (Ureterocystoplasty): üreter ve mesanenin plastik ameliyatı

Üreterosistostomi (Ureterocystostomy): üreterin mesaneye yeniden ağızlaştırılması

Üreteroskop (sert veya esnek): İdrar yolları için kullanılan bir endoskop. Üretradan içeri sokulup önce mesaneye oradan da üreter hatta böbrek içine kadar getirilebilir.

Üreteroskopi (URS): Böbrek veya üreter taşlarını çıkarmaya yönelik bir tedavi seçeneği. Üretereskop, taşın dışarı atılması için üretra üzerinden idrar yoluna sokulur.

Üreterostomi (Ureterostomy): üreterin vücut dışına bir kateter aracılığıyla açılması,ürolog doktor tarafından yapılan bir işlem

Üreteroüreterostomi (Ureteroureterostomy): Aynı üreterin iki parçası arasında veya ayrı iki üreter arasında (transüretroüreterostomi)anastomoz yapılması

Üretralji (Urethralgia), üretrodini (Urethrodynia): üretral ağrı

Üretroraji (Urethrorrhagia): üretral kanama

Üretrore Urethrorrhea: üretral akıntı

Üretrosel (Urethrocele): üretranın vajene keseleşmesi

Üretrostomi (Urethrostomy): Perineden veya penoskrotalden üretranın dışa açılması

Üretrotomi (Urethrotomy): üretral darlığın ameliyatla açılması

Ürgensi (Urgency): Sıkışma, ani ve şiddetli idrar yapma hissi,

Ürinasyon (Urination), Miktürasyon (Micturition), Miksiyon: İşeme

Ürinom (Urinoma): İdrar içeren kist

Ürografi (Urography): İdrar yollarının herhangi bir kısmının (böbrekler, üreterler ve mesane) röntgen filmi çekimi

Ürolitiyazis (Urolithiasis): İdrar yollarının herhangi bir yerinde taş oluşumu

Ürolog doktor (ürolok doktor): Üroloji hastalıkları uzmanı doktor, urolog (urolok)

Üropati (Uropathy): üriner sistemi ilgilendiren herhangi bir patolojik durum

Üroteliyal karsinom: Tipik olarak boşaltım sisteminde (böbrek, idrar kesesi, idrar yolu) meydana gelen kanser olup üroteliyal kanaldaki diğer hücre tiplerinin aksine ürotelyal hücreleri etkileyen kanser türünü belirtir.

Ürosepsis (Urosepsis): üriner sistem kaynaklı sepsis

 

V HARFİ – ÜROLOJİ TERİMLER SÖZLÜĞÜ

Vazektomi (Vasectomy): Duktus deferenslerin kesilerek uçlarının bağlanması

Vazovezikülografi (Vasovesiculography): Duktus deferens ve veziküla seminalisin filmi

Vulva: Kadın dış genital organları.

 

Y HARFİ – ÜROLOJİ TERİMLER SÖZLÜĞÜ

Yağlı doku: Yağ depolayan hücrelerden oluşan bir çeşit bağ doku. Adipoz doku olarak da tanımlanır.

Üroloji terimleri sözlüğünü inceleyerek tedaviniz süresince doktorunuzdan duyacağınız kelimeleri daha iyi anlamlandırabilirsiniz. Hastalığınızı yakından tanıyabilirsiniz.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here