Üroloji Nedir? Ürolojinin Tarihi

0
506
üroloji nedir

Üroloji, erkek ve kadın idrar yolları ve erkeklerde üreme sistemleri ile ilgili hastalıkları inceleyen ve tedavi eden tıbbi bir bilim dalıdır. Ürolojinin bir diğer adı, bevliyedir. Üroloji dalında ihtisas yapan hekimlere ürolog (üroloji uzmanı) denilmektedir. Ürologlar, üroloji alanında tüm tedavileri yapabilecek ve cerrahi müdahalede bulunabilecek şekilde yetiştirilmektedirler.

Üroloji; böbrek hastalıkları, mesane hastalıkları, prostat hastalıkları, kısırlık hastalıkları, erkeklerde penis ve testisler ile ilgili tüm hastalıklarla da ilgilenmektedir. Üroloji; erkeklerde görülen prostat büyümesi, iktidarsızlık (sertleşme sorunu), kısırlık, prostat, böbrek, mesane ve testis kanseri gibi ciddi problemleri de çözüme kavuşturmaktadır. İdrar yollarında oluşan enfeksiyonlar, tıkanıklıklar, idrar kaçırma, ürolojik organ yaralanmaları ve cinsel yolla bulaşabilen hastalıklar da ürolojinin tedavi alanında sıkça gözlenmektedir.

Özelleştirirsek; üroloji temel alanının kapsamına giren idrar yolları ve erkeklerde üreme organlarında görülebilen kanserlerin tanı ve tedavisi ile ilgilenen üroonkoloji de ürolojinin alanındadır. Böbrek, böbrek üstü bezi (sürrenal, adrenal bez), üreter, mesane, prostat, üretra, penis ve testisin iyi huylu ve kötü huylu (kanser) tümörleri üroonkoloji uzmanlarının ilgilendiği problemlerdir.

Ürolojinin Tarihi Gelişimi

Ürolojinin tarihi incelendiğinde milattan önceki yıllara kadar dayandığı görülmektedir. Üroloji alanında; mesaneden perine yoluyla taş çıkarma işlemi, böbrek taşlarının ve gutun tanımı, sondaların kullanılması (Erasistratas), mesane lavajlarının uygulanması, bimanuel mesane muayenesi, prostat bezinin tarifi (Herophilos) eski çağlarda yapılmıştır.

Hippocrat (M.Ö. 5.yy- 4.yy), Celsus, Galen, Alibasus ve Paul Von Acqina milattan önce üroloji alanında çalışma yapmış bilim insanlarıdır. Ortaçağda ise, üroloji ile ilgili gelişmeler sadece idrarın renginden, kokusundan ve tadından anlam çıkarmaya çalışan üroskopi uzmanları tarafından irdelenmiştir. Theophilos (7. yy.), İbn-i Sina (980-1037), Mercier ve Nelaton (1022) üroloji alanında önemli çalışmalar yapmıştır.

16.yüzyılda anatomi ve kimya alanındaki gelişmelere bağlı olarak dönemin hekimleri üriner sistem hastalıklarını incelemeye ve tedavi etmeye girişmişlerdir. Dönemin ünlü bilim adamları: Deckers (1694’de albumini tarif etmiştir), Bellini (1700’de ilk idrar tahlilini yapmıştır), Scheele (1 770’de ürik asidi tarif etmiştir), Mathias Dobson (1774’de glikozu tarif etmiştir) ve Gruishank (1 779’da üreyi tarif etmiştir).

19.yüzyıla gelindiğinde ise ürolojide yeni gelişmelerle birlikte 1821 yılında Astley Cooper üretra taşlarını bir alet yardımıyla almıştır. 1824’de R.Bright, nefritlerin ana hatlarını çizmiş, 1824’de Civial canlı insanda litotripsi uygulamasını yapmıştır. 1835’de Benique kendi adıyla anılan bujileri, 1836’da Mercier, kendi adıyla anılan sondayı geliştirmiştir.

İlk üroloji servisi Paris’te Necker Hastanesi’nde kurulmuştur. 1881’de Felix Guyon “Leçons Clinique sur les Maladies des Vaois Urinaires” adlı ilk Üroloji kitabını yazmıştır. Prostat hastalıkları konusunda Mercier, Sir Edward Home ve Sir Benjamin Brady öncü olmuştur. Bakteriyoloji alanında ise, Pasteur’ün (1822- 1895) fermantasyonu açıklaması ürolojinin ilerlemesinde önemli rol oynamıştır.

Ürolojide endoskopi konusundaki önemli gelişmeler de yine 19.yüzyılda meydana gelmiştir. Üroloji tarihi incelendiğinde 1827’de Fisher ve 1833’de Gabriel Guillon sistoskop adlı aleti yapmışlardır. 1895’de Röntgen’in bulunması, üroloji tarihi için avantajlı bir gelişme olmuştur. Retrograd pyelografi, sistografi, retrograd üretrografi, pyelografi, intravenöz pyelografi, retroperitoneal pnömografi, presakral ensüflasyon, translumbal arteriografi, Seldinger Aortagrafi yapılabilir hale gelmiştir.

İlk suprapubik kesi ve ilk sistektomi 19.yüzyılda yapılmış, Gustav Simon ilk nefrotomiyi yapmış, yine Le Dantu nefrolitotomi ile ilk kez böbrekten taş çıkarmıştır. 1970’Ii yıllarda fiberoptik sistemi ve 1976 yılında ise Rod Lens Optik Sistemi’nin geliştirilmesi ürolojik uygulamalar için yeni ufuklar açmıştır.

Aynı zamanda anestezinin daha az riskli şekilde uygulanmasının mümkün olmasıyla ağrısız üroloji ameliyatları mümkün hale gelmiştir. Son 30 – 40 yıl içinde teknolojik gelişmelerle birlikte ultrasonografi, sintigrafi, bilgisayarlı tomografi, magnetik rezonans görüntüleme, çeşitli biyokimyasal analizler gibi teşhis yöntemleri gelişmiş; ürodinami cihazları, endoürolojik ve laparoskopik aletler, ekstrakorporeal şok dalga litotripsi cihazları ile hastalara daha hızlı müdahale edilir olmuştur. Üroloji, hala gelişen bir bilim dalı olarak ürolojik hastalıkların tedavisi için hızlı ve kesin çözümler sunmaya devam etmektedir.

Türkiye’de Ürolojinin Gelişimi

Ürolojinin tarihçesi Türkiye’de 1909 yılına dayanmaktadır. Tek Türk gayrimüslim hekim İstanbul’da hizmet vermektedir. 1923 yılından sonra, 14 ürolog tarafından cemiyet halinde kurulan Türk Üroloji Cemiyeti bu alanda çalışmalar yapmıştır. 1939 yılında derneğin tüzüğünün bazı maddeleri değiştirilmiştir. Üye sayısı 30’a ulaşmıştır.

1933’ten sonra farklı cerrahi branşların arasında olan üroloji, İstanbul Tıp Fakültesi’nde ve Gülhane Askeri Tıp Akademisi’nde birer üroloji kürsüsünün kurulmasıyla birlikte diğer branşlardan ayrılmıştır. Vakıf Gureba Hastanesi ve diğer devlet hastanelerinde birer üroloji kliniği kurulmuştur. Bugün hemen hemen tüm tıp fakültelerinde bulunan üroloji bölümü, genç ürologları tıp dünyasına kazandırmaktadır. Ayrıca üroloji içinde Avrupa Birliği ile entegrasyon çalışmaları başlamış, birçok fakültemizde üroonkoloji, transplantasyon, pediatrik üroloji, androloji ve infertilite, prostat üniteleri, taş hastalığı, nöroüroloji, endoüroloji, kadın ürolojisi gibi dallarda önemli çalışmalar yapılmaktadır.

Ürolojinin tarihi bilimsel çalışmalarla ve gelişmelerle doludur. Halen devam eden teknolojik ilerlemeler sayesinde ürolojik hastalıkların tamamı için tedavi seçeneği mevcuttur. Başarılı hekimler hastalarına en uygun yöntemleri seçerek tedavi uygulamaktadır.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here