Üretra Darlığı Nedir? Nasıl Tedavi Edilir?

0
1523
üretra darlığı nedir

Üretra, mesanede depolanmış olan idrarı vücut dışına ulaştıran iki ucu açık tüp şeklinde bir kanaldır. Erkeklerde 18-20 cm, kadınlarda ise 3-4 cm uzunluğundadır. Ürolojik hastalıklar arasında en sıkıntılı hastalıklardan biri üretra darlığıdır. Üretra darlığı, mesaneden idrar çıkış deliğine kadar uzanan idrar çıkış borusunun daralmasıdır. İdrar yolu darlığı olarak da bilinen bu hastalık, tedavi edilmediğinde daha şiddetli hal almakta ve kişinin günlük yaşamını büyük ölçüde etkilemektedir.

Mesane ve üretradan (idrar çıkış borusu) oluşan alt üriner sistemde anatomik, işlevsel veya sinirsel bir aksama işeme bozukluklarına yol açmaktadır ve bu durum da üretra darlığı olarak nitelendirilmektedir.

İdrar yolu daralması, erkeklerde kadınlara oranla daha sık görülmektedir. Bunun nedeni de erkeklerde üretranın kadınlardan daha uzun olmasıdır. Her iki cinste de idrar yaparken görülecek anormaliler doktor müdahalesi ile giderilmelidir. Aksi halde ciddi rahatsızlıklar görülebilmektedir.

Üretra Darlığının Sebepleri Nelerdir?

Üretra darlığı neden olur sorunuza uzmanlar farklı yanıtlar vermektedir. Ancak üretra darlığı nedenleri arasında en sık; yüksekten düşme, trafik kazası, ateşli-silahlı yaralanma, cinsel yolla bulaşan hastalıklar, taş oluşumu, endoskopik ameliyatlarda üretra mukozasının zedelenmesi gösterilmektedir. Bazı hastalarda ise herhangi bir neden olmadan üretra darlığı oluşabilir.

Genel olarak üretra darlığı nedenleri:

  • Doğuştan gelen sistemik bozukluklar: Yenidoğan bebeklerde gelişebilen üretra darlığı, aynı zamanda kalıtımsal olarak da görülebilir.
  • Travma ya da kazalar: Üretra darlığı nedenleri arasında kasıklara alınan darbeler, trafik kazaları, düşme gibi durumlar da yer almaktadır.
  • Enfeksiyonlar: İdrar yolu daralması sebebi olarak ağır geçirilen enfeksiyon durumları da gösterilebilir. İdrara çıkarken ağrı ya da yanma şikayetlerinin göz ardı edilmesi sonucunda da oluşabilir.
  • Cerrahi operasyonlar: Başarısız olan sistoskopiler, yanlış takılan sondalar, prostat ve böbrek ameliyatlarında yapılan hatalar, ameliyat sırasında üretranın yaralanması üretra darlığı nedenleri arasındadır.

Bunlar dışında özellikle sürekli yatmak zorunda olan, tuvalet ihtiyacını gideremeyen kişilerde tak veya sonda kullanımına bağlı olarak da üretra darlığı gelişebilmektedir. Bu nedenlerin ve belirtilerin incelenerek uygun tedaviye en hızlı şekilde karar verilmesi önemlidir.

Üretra Darlığı Belirtileri

Üretra darlığı belirtileri gözle görülen hatta şiddetli olan bulgulardır. Hasta genellikle idrar yaparken zorlanma ve yanma, idrarı tam olarak yapamama hissi, idrar kaçırma şikayetleri ile doktoruna gelmektedir. Üretra darlığı belirtisi olarak değerlendirilen diğer durumlar ise şunlardır:

  • İdrar yaparken yanma, acı ve ağrı
  • İdrarı tam boşaltamama hissi
  • İdrar akım hızında belirgin yavaşlama
  • İdrarın çatallaşması ve sıçramalar
  • Erkeklerde idrarı ileri doğru ulaştıramama
  • İdrar yaptıktan sonra damlama
  • Geçe sık sık idrara kalkma

İdrar yolu daralması kendini vajinada ve peniste oluşan hassasiyet ve kızarıklıkla da gösterebilir. Bu belirtilerin görülmesi halinde vakit kaybetmeden doktora başvurmak gerekir.

Üretra Darlığı Tanısı Nasıl Konur?

İdrar yolu daralması belirtileri ile doktora başvuran hastaya tanı konmadan önce sağlık hikayesi dinlenir ve bulgular incelenir. Bu bulguların incelenmesinde:

  • İdrar tahlili ve kültürü
  • Üriner sistem sonografisi
  • Üroflowmetri
  • Üretrografi (idrar kanalının içine boyalı madde vererek film çekilmesi)
  • Ürodinami testleri gibi yöntemler kullanılabilir.

Üretra darlığı teşhisi için en pratik uygulama Üroflowmetri testidir. Bu test ile işeme sırasında idrar akımının hızı, şekli ve miktarı incelenir. Tek başına ya da sistometri ile beraber kullanılabilir. Maksimum işeme hızı (Maximum Flow Rate); Ortalama işeme hızı (Mean Flow Rate); İşeme süresi (Voiding time); Maximum işeme hızına ulaşma süresi (Time-to-max); İşenen İdrar Hacmi (Voided Volume) gibi parametrelere ait grafikler ve matematiksel değerler elde edilir. Doktor tarafından bu veriler incelenerek kesin tanı konur ve tedaviye başlanır.

Üretra Darlığı Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

Üretra darlığı tedavisi için 3 yöntem uygulanmaktadır:

  • Dilatasyon: Bir katater yardımıyla darlığın genişletilmesidir.
  • Endoskopi: Kapalı olarak darlığın kesilerek açılmasıdır. Lazer veya soğuk bıçakla yapılabilir.
  • Açık cerrahi: Sık tekrar eden veya endoskopik olarak açılamayan darlıklarda uygulanabilir.

Dilatasyon yönteminde dar olan bölüm, normal kabul edilen genişliğe kadar özel ekipmanlar kullanılarak genişletilir. Bu yöntemde üretra darlığı tekrar görülebilir. İşleme bağlı olarak kanama ve enfeksiyonla karşılaşılabilir.

Kapalı ameliyatta ise dar olan bölgede kamera kullanılarak bıçak veya lazer yardımıyla genişletme yapılır. İşlem sonrasında hastaya sonda uygulanır. Sonda çıkarıldıktan sonra belirli periyotlarla genişletme (dilatasyon) işlemi uygulanabilir.

Açık üretra darlığı ameliyatında ise cerrahi yöntemle dar olan bölge çıkarılır. Yukarıdaki yöntemlerle düzelmeyen ciddi darlıklarda kullanılır. Yeniden darlık gelişme riski daha azdır. Operasyon sonrasında 6 hafta süre ile sonda kullanmak gerekebilmektedir.

İdrar yolu darlığı için hastaların bitkisel tedavi yöntemleri araması da oldukça normaldir. Ancak doktor önerisi olmadan üretra darlığı bitkisel tedavi yöntemleri denenmemelidir.

Üretra darlığı ameliyatından sonra tekrar etme riski olan bir rahatsızlıktır. İlerleyen süreçte kesik kesik idrar yapma, idrar yaparken zorlanma ve ince idrar yapma gibi şikayetler başlayınca gecikmeden tekrar hekime görünmek gereklidir.

Üretra Darlığı Ameliyatından Sonra Cinsel Yaşam

Üretra ameliyatı sonrası cinsellik hastaların en çok merak ettiği konulardan biridir. Darlık sebebi travmatik ise cinsel işlev bozukluğu olma olasılığı daha fazladır. Ancak yeni geliştirilen tekniklerle birlikte hastalarda cinsel komplikasyon oluşması en az düzeye indirilmiştir.

Üretra darlığı belirtileri ve tedavisi hakkında doktorunuz en doğru açıklamayı yapacaktır. Şüphelerinizin teyidi için lütfen doktorunuza başvurunuz.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here