Testis Kanseri Nasıl Teşhis Edilir?

0
204
testis kanseri teşhisi

Testis kanseri, 100.000 erkekte 6-11 oranında görülen, erkek kanserleri arasındaki görülme oranı %1-1.5 gibi seyrek olmasına rağmen genç erişkin yaşta (15-35 yaş arası) en sık görülen kanser türüdür. Gelir düzeyi yüksek ülkelerde daha çok görülen testis kanseri için %85-90 hastada tam anlamıyla tedavi imkanı sağlanmaktadır.

Testis kanseri hızlı yayılım gösterdiği için erken tanı konması olukça önemlidir. Hastanın üroloğa ya da doktoruna başvurmasının sebepleri arasında:

  • Erbezi torbasında veya testislerde ağrı (şişkinlik olmadan da yaşanabilir)
  • Testislerde ağırlık hissi
  • Alt karında veya kasıkta hafif ağrı
  • Göğüs hassasiyeti veya göğüslerde büyüme
  • Nefes darlığı
  • Bel ağrısı, göğüs ağrısı
  • İlerleyen vakalarda tükürük veya balgamda kan
  • Bir veya iki bacakta birden şişme
  • Akciğer atardamarlarında kanın pıhtı atması gibi durumlar yer alabilir.

Hasta yukarıdaki şikayetlerden bir ya da birkaçına sahipse testis kanseri teşhisi koyulması için tarama ve testlere tabi tutulabilir. Testis kanseri teşhisi için kullanılan testler yardımıyla belirtilerin ne anlama geldiği anlaşılır.

Testis Kanseri Teşhis Yöntemleri

Testis kanseri tanısı genellikle hastanın dikkati sonucu yapılmaktadır. İlk olarak her iki testiste de bir ya da birden fazla kitle banyo sırasında, elle muayenede hastanın karşısına çıkmaktadır. Testis kanseri teşhisi sırasında ilk olarak hastanın şikayetleri dinlenir ve sağlık öyküsü alınır. Kan ve idrar tetkikleri yapılabilir. Tümörün komşu dokulara ya da organlara yayılıp yayılmadığını belirlemek için akciğer grafisi, intravenöz piyelografi (IVP), ultrasonografi, bilgisayarlı tomografi (BT), manyetik rezonans (MR), kemik sintigrafisi, pozitron emisyon tomografisi (PET) gibi testler ve uygulamalar yapılabilir.

Testis kanseri teşhisi için kullanılan testler:

  • Fiziksel Muayene

Testis kanseri teşhisi için ilk olarak fiziksel muayene yapılır. Doktor, hastanın testislerini şişkinlik veya hassasiyet için elle kontrol eder. Karın arka bölgesindeki lenf nodlarının şişip şişmediğini kontrol eder.

  • Ultrason

Testis kanseri tanı yöntemi olarak ultrason da kullanılır. Ultrason kitlenin katı(solid) ya da içi sıvıyla dolu olduğunu bulmaya yardımcı olur. İç organların görüntüsünü almak için ses dalgaları kullanılır. Bilgisayar ortamına görüntü olarak aktarılan ses yankılarından tümörün iyi ya da kötü huylu olup olmadığı anlaşılır. Radyasyon yaymaması ve kolay uygulanması açısından tercih edilir.

  • Kan Testleri

Testis kanseri teşhisi için kan testleri de kullanılır. Kan sonuçlarındaki protein miktarları incelenerek tümör riski üzerinde karar verilir. Tümör belirteçleri olarak bilinen alfa-fetoprotein (AFP) ve insan koriyonik gonadotropin (HCG) değerlerinin kanda gazla olması testis tümörünün varlığına işaret eder.

Testis kanseri tümörü, laktat dehidrogenez (LDH) denilen bir enzimin de yükselmesine neden olabilir. Tümör çok küçükse salgılanmayan protein ve maddelerin ölçülmesi kanserin düzeyi ve kanserin tekrar oluşmadığından emin olmak için mutlaka uygulanmalıdır.

  • Röntgen

Göğüs röntgen filmi, testis kanseri teşhisi sırasında kullanılmaktadır. Kanserin evresini belirlemek ve takip taramasında avantajlıdır.

  • BT taraması

Testis kanseri teşhisi için kullanılan testler arasında BT taraması da yer alır. BT taraması, testis kanseri olan erkekler için en yaygın görüntüleme testidir. Karın, pelvis, göğüs veya akciğer, beyin ve diğer alanları değerlendirmek için kullanılabilir. Eğer beyin taramasına ihtiyaç duyulursa BT uygulamak zararlı olacağı için MR tercih edilebilir.

  • MR taraması

Manyetik rezonans olarak da bilinen MR taraması, testis kanseri tanı aşamasında beyni veya omurgayı incelemek amacıyla kullanılır. Daha iyi sonuç almak için kontrast madde kullanılarak yapılan MR taraması uzman hekim tarafından uygulanmalıdır ve doğru okunmalıdır. Karın için MR uygulamasına ihtiyaç duyulduğunda, kontrast madde ağızdan verilebilir.

MR kullanımı sadece belli durumları kapsamalıdır. Testis kanseri tümörünün beyne yayılmış olabileceği düşüncesi varsa beyin için MR çekimi yapılabilir. Doktorun uygun görmediği hiçbir durum için MR uygulanmamalıdır.

  • PET taraması

Testis kanseri teşhis uygulamalarında PET nadiren kullanılır. PET taraması çok hassas olduğu ve ayrıntılı sonuç vermediği için BT taraması ile birleştirilir. Bazen büyümüş lenf nodlarını kemoterapi sonrasında kontrol etmek için kullanılır. Kalan kitlede fibröz doku mu aktif tümör mü olduğunu ayırt etmede PET yararlı olabilir. PET taraması kemoterapinin bitiminden en az 6 hafta sonrasına kadar yapılmamalıdır.

  • Biyopsi

Testis kanseri teşhis yöntemi olarak kullanılan biyopsi, mikroskopta incelenmek üzere az miktarda dokunun çıkarılmasıdır. Kesin tanı için en çok kullanılan yöntemlerden biridir. Tümör mevcutsa, radikal inguinal orşiektomi olarak bilinen bir cerrahi yöntemle testis ve spermatik kordonun yanı sıra tümörün tamamı alınmaktadır.

Testis kanseri teşhisi için erken davranmak çok önemlidir. Testis kanseri tanısı yapıldıktan sonra tüm sonuçlar gözden geçirilerek kanserin ne evrede olduğu belirlenir. Sonrasında ise evreye uygun tedavi yöntemleri değerlendirilerek hastanın sağlığına kavuşması hedeflenir.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here