Sistoskopi Nedir? Nasıl Yapılır?

0
284
sistoskopi nedir

Sistoskopi, üretranın ön kısmının, arka bölümünün ve idrar torbasının teleskop benzeri aletler ile değerlendirilmesi işlemidir. Mesane ve üretranın direkt olarak incelenerek herhangi bir hastalık varlığının ya da anormalliğin tespit edilmesini sağlamaktadır. Ürolojinin en çok tercih ettiği tanı ve inceleme yöntemlerinden biri olan sistoskopi, üst üriner sistemin görüntülenmesi için de kullanılan bir araçtır.

Sistoskopi testi, mercekli ve ışıklı bir aletle gerçekleştirilen görüntüleme tekniği sayesinde mesanede bulunan hastalıkların erken teşhisi sağlanır. Tedavi sürecinde de kullanılabilen sistoskopi, görüntüleri kamera vasıtasıyla monitöre aktarır ve hasta tarafından da anlık olarak izlenebilir. Üroloji alanında sistoskopik kontroller, hastalar hakkında gerekli bilgilere en kısa sürede ulaşılabildiği için tercih edilmektedir.

Sistoskopi Hangi Durumlarda Yapılır?

Sistoskopi neden yapılır sorunuza cevaben tanı ve tedavi amaçlı uygulandığından bahsedebiliriz. Genellikle idrar yaparken gözle görülebilen ya da idrar tahlilinde saptanan kanamaların nedenini araştırmak ya da idrar yolu enfeksiyonları için kullanılan sistoskopi, mesane kanseri nedeniyle takip edilen hastaların periyodik kontrolleri için de tercih edilmektedir.

Tedavi amaçlı kullanımda ise BPH için dış idrar kanalından girilerek prostatın tıraşlanması, idrar kanalı darlığının açılması, mesane taşının kırılması ve üst idrar kanalına geçici kateter takılması için kullanılır.

Sistoskopi en çok şu durumlarda yapılır;

  • İdrardan kan gelmesi
  • İdrar kaçırma ve aşırı aktif mesanenin olması
  • Ağrılı idrara çıkma
  • Mesaneden biyopsi alınması gereken
  • Mesane taşları ve mesane kanseri gibi hastalıkların teşhisinin konulması
  • Mesane tümöründen şüphe edilen durumlar
  • Çok küçük mesane tümörlerinin saptanması
  • Üreterde meydana gelebilecek taş ya da darlık sebebiyle yaşanan tıkanıklığı rahatlatmak
  • Üst üriner sistemin görüntülenmesi
  • Prostatik tıkanıklık bozukluğunun giderilmesi

Yukarıdaki nedenler dışında da hekiminiz sistoskopi yapmak isteyebilir. Uygulama öncesinde sistoskopi hakkında sizleri detaylı bilgilendirecektir.

Sistoskopinin Yapılamayacağı Durumlar Var Mıdır?

Sistoskopi kimlere yapılır sorunuzun cevabını verdikten sonra bir diğer akıllara takılan konuya da açıklık getirelim. Sistoskopi;

  • Aktif bir üriner sistem enfeksiyonu
  • Ciddi prostatik tıkanıklık
  • Genel durum bozukluğu
  • Kanama diyatezi
  • Çok düşük mesane kapasitesi olan hastalarda işlemin başarısız olma riski fazla olduğundan göreceli olarak yapılmamalıdır.

Sistoskopi sayesinde genel olarak; alt idrar yollarındaki iltihaplar, iyi veya kötü huylu tümörler, taşlar, gebeliğe bağlı sorunlar, prostat büyümesi, iç idrar yollarındaki ve idrar birleşim alanındaki sorunlar, idrar kaçırma gibi hastalıklar tedavi edilir.

Sistoskopi Öncesi Hazırlık Aşamaları

Sistoskopi öncesi hastanın uygulamaya hazırlanması için;

  • Hamile olasılığı varsa gereken test ve tahlilleri yaptırmalıdır.
  • Sistoskopi işleminden önce bol sıvı tüketmelidir.
  • Hekim tarafından sistoskopi öncesi koruyucu olarak antibiyotik iğne yapılmalıdır.
  • İdrar örneği için mesanenin boşaltılmaması gerekir.
  • Sistoskopi yapılmadan önce hastanın sağlık durumuna göre lokal ya da genel anestezi uygulanabilir.
  • Yapılacak anestezi türüne ya da işleme göre kan tetkikleri, akciğer grafisi ve kalp ekokardiyografisi istenebilir.

Sistoskopi öncesinde hastanın sağlık durumu ve hastalığının gidişatı detaylı şekilde incelenir. Hasta sistoskopiye uygun değilse işlem yapılmaz. Ayrıca sistoskopi öncesinde hastanın genel sağlık durumu hakkında bilgi verilmeli, ilaç kullanılıyorsa sistoskopiye uygun olup olmadığı incelenmeli, idrar yollarında enfeksiyon varsa enfeksiyon tedavisi uygulanmalıdır.

Sistoskopi Nasıl Uygulanır?

“Sistoskopi nasıl yapılır?” sorunuza gelecek olursak; ilk olarak işlem öncesinde genellikle genel veya lokal anestezi uygulanır. Steril bir ortamda gerçekleştirilmesi önerilen sistoskopi işleminde hastaya özel bir giysi giydirilir. Hasta, masaya sırt üstü yatırılır ve bacakları iki yana açılır. Ardından sistoskop adı verilen ve ucunda kameranın bulunduğu bir aletle hastanın idrar yolundan girilerek mesane ve üretra incelenir.

Sistoskopi uygulamasında bölge bölge antiseptik sıvı ile temizlenir. Hastanın rahatsızlık hissetmemesi için idrar yoluna plastik şırınga yardımıyla jel kıvamında bir madde enjekte edilir. Kalem boyutlarında olan sistoskop ile idrar kesesine girilerek idrar kesesi sıvı ile doldurulur ve genişlemesi sağlanır.

Sistoskopi yapılırken işlemin uygulanma amacına bağlı olarak süresi değişebilir. Basit sistoskopi işlemleri, genellikle 10-30 dakika sürmektedir. Sistoskopi öncesi genel anestezi tetkikleri yapılacağı için hastanın hastaneye aç gelmesi önerilir. Genel anestezi yapılması durumunda hastanın yatışı yapılır ve genellikle ertesi gün hasta günlük yaşamına dönebilir.

Sistoskopi sonrası, hastanın idrar yolunu temizlemesi ve enfeksiyon riskini engellemesi için bol su tüketmesi önerilir. İşlem sonrası idrarda kan görülmesi de normaldir. Bu durum 24 saat içinde ortadan kalkacaktır. Hastanın 1 – 2 gün idrar yaparken yanma hissetmesi ve sık idrara çıkması da normaldir. Yine de olağandışı bir durum görüldüğünde vakit kaybetmeden doktoruna ulaşması gerekmektedir.

Sistoskopi Sonuçları Nasıl Değerlendirilir?

Sistoskopi sonuçları alındıktan sonra hastada teşhis edilen rahatsızlığa göre tedavi planı oluşturulur. Var olan şikayetlerin kaldırılması için kişinin genel sağlığına, hastalığın boyutuna göre tedavi uygulanır. Sistoskopi sonuçlarında farklı hastalıklardan da şüphelenilirse diğer tanı yöntemleri uygulanabilir.

Sistoskopinin Olası Yan Etkiler (Komplikasyonlar)

Sistoskopi sonrası yan etki olarak daha önce var olan enfeksiyonun ciddileşmesi ya da idrar yollarında enfeksiyon durumu oluşması gösterilebilir. Sistoskopi cihazları ile bazı mikroplar idrar yollarına taşınabilir. Bunu önlemek için koruyucu olarak antibiyotik kullanımı gerekebilir.

Sistoskopi yan etkileri olarak uygulama sonrasında kanama meydana gelebilir. Bu kanama durumu 24-48 saat içinde azalır. Ayrıca idrar yaparken yanma ve ağrı hissi de duyulabilir. Son olarak ani bir hareket yapmanız iç idrar yollarında hasar, delinme gibi sorunlar ortaya çıkabilir.

Bu yan etkiler hafif ve geçici durumlardır. Ancak idrarda kan görülmesi 2 günden fazla sürerse, yüksek ateş ya da idrar yaparken yanma ve ağrı şikayetleri devam ederse hastanın mutlaka uzmana başvurması gerekmektedir.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here