Sistit Nedir? Nasıl Ortaya Çıkar? Kimlerde Görülür?

0
240
sistit nedir

Daha çok kadın hastalığı olarak bilinse de her yaştan kadın, erkek ve çocuklarda görülebilen bir hastalık olan sistit nedir? Nasıl ortaya çıkar? Kimlerde görülür gibi soruların yanıtlarını bu yazımızda bulabilirsiniz…

20 ve 40 yaşları arasındaki her beş kadından birinde ortaya çıkan sistit, mesanenin iltihaplanmasıyla oluşan bir hastalıktır. Bu sebeple idrar kesesi enfeksiyonu, mesane iltihabı gibi isimlerle de anılmaktadır. Peki sistit nasıl olur? Genellikle mesane iltihabı, mesaneye yerleşen bakterilerin iltihap üretmesiyle oluşur, mesanenin cinsel ilişki gibi dış etkenlerle zarar görmesi de sistit nedenlerinden biridir. Kadınlarda, erkeklere oranla daha fazla görülmesinin nedeni, idrar yollarının erkeklere göre daha kısa olmasıdır. Tedavisi uygun ve zamanında yapılmadığında, nadir de olsa mesane ve böbreklerde kalıcı hasarlar meydana getirebilir.

Sistit genellikle coli adlı bir bakteriden kaynaklanır. Çoğu zaman vücut bu tür bakterileri idrar yoluyla atar. Ancak bazen bakteriler mesane duvarına yapışabilir ya da çoğalır. Bazı ilaçların kullanımına tepki olarak da çıkabilir.

Sistite Neden Olan Yaygın Faktörler ve Risk Grupları

Sistit nedenleri kişiden kişiye farklılaşarak çeşitli etmenlere bağlıdır. Bakterilerin alt idrar yollarını aşarak mesaneye ulaşması ve burada kalması sonucu oluşan iltihaplanma durumu olan sistit, partnerden, genital temizliğin önemsenmemesinden, menopozda düşük östrojen seviyesinden, idrar yollarını daraltan hastalıklardan kaynaklanabilir.

Sistitin en önemli sebeplerinden biri koli basilidir, kalın bağırsaklarda bolca bulunan koli basili bazı durumlarda mesaneye bulaşır. Sistitin nedenlerinden biri de mesanenin dış etkenlerle zarar görmesidir. Bu durumlar mesanenin enfeksiyon kapmasına ve sistit hastalığına sebep olur.

Sistit nedenleri arasında genel olarak:

  • Tuvalet temizliğini arkadan öne doğru yapmak ya da temizliğe dikkat etmemek
  • Temiz olmayan umumi tuvaletlerin ve halka açık havuzların kullanılması
  • Tampon ya da idrar yoluna mesaneyi boşaltmak için yerleştirilen ince tüplerin kullanılması
  • Doğum kontrolü için diyafram kullanılması
  • Şeker hastalığına bağlı yüksek şekerden idrarda fazla bakteri üremesi
  • Cinsel ilişki sırasında cinsel organın tahriş olması ya da bu esnada bakteri bulaşması
  • Bazı ilaçların (siklofosfamid ve ifosfamid gibi kemoterapi ilaçları v.b.) aşırı tüketilmesi
  • Gebelikte rahim büyümesi
  • Stres
  • Sıkı, naylon iç çamaşırları
  • Çok uzun süreler boyunca oturmak
  • Kimyasallar (sabun, vücut şampuanı vb.)
  • Mesane ya da idrar yolunda tıkanıklık (taş veya prostat büyümesi)
  • İdrarın tam boşalmaması
  • Genital bölgede aşırı kuruluk
  • Hamilelik
  • Menopozda östrojen hormonu eksikliğinin etkileri
  • Diyabet
  • Yapısal sorunlar yer almaktadır.

Sistit nedenleri incelenerek kişiye özel tedavi şeklinin belirlenmesi çok önemlidir. Aksi halde yanlış tedavi ya da tam iyileşmeyen sistit, kişinin idrar yolu ve mesane sağlığını kalıcı olarak etkileyebilir.

Sistit Belirtileri Nelerdir?

Sistit belirtileri ilk olarak acil idrara çıkma durumunda idrarın tam boşaltılamaması, idrar yaparken ağrı olması halinde kişi tarafından doktora başvurma ihtiyacına neden olmaktadır.

Sistit belirtileri şunlardır:

  • İdrar yaparken yanma, sızı, ağrı, bazen bıçak keser tarzda ağrı olması
  • Sık sık idrara çıkma ve az az idrar yapma
  • Acil idrar yapma ve tam boşalamama hissi
  • Kasıklarda ve göbek altında ağrı olması
  • Cinsel ilişkide ağrı duyulması
  • Kötü kokulu ve bulanık idrar
  • İdrarda kan olması
  • İlerleyen vakalarda ateş, terleme, bulantı-kusma

Sistit belirtileri, bu hastalığın türünü belirlemek için incelenmesi gereken durumlardır. Sistit mikrobik (mikroorganizmalarla oluşan) veya mikrobik olmayan (mikroorganizmalar olmadan oluşan) şeklinde ikiye ayrılmaktadır:

Mikrobik sistit: Sistit hastalarının yarısı mikrobik sistit denilen türdeki bu hastalığa yakalanırlar. Ve sebebi çoğunlukla bağırsaklarda bulunan koli basili olmakla birlikte başka bakteriler de bu sistite neden olabilmektedir.

Mikrobik olmayan sistit: Bu türdeki sistit çoğunlukla idrar torbasının ya da idrar yolunun tahriş olup bir şekilde zarar görmesiyle ortaya çıkar. Çoğunlukla yeni evlenen kadınlarda görülen bu tür sistit halk arasında balayı sistiti olarak da adlandırılır.

Sistit belirtileri ve sistitin türünün incelenmesi için kişinin yukarıdaki durumlarla karşılaştığı anda doktoruna başvurması önemlidir. Erken teşhis ve tedavi günlük hayata dönmeyi hızlandıracaktır.

Sistit Kimlerde Görülür?

İdrar kesesi enfeksiyonu ya da mesane iltihabı olarak bilinen sistit, kadınlarda erkeklere oranla daha sık görülmektedir. Her yaşta karşılaşılabilecek bir sorun olan sistit için kişisel temizlik ve bilinçlenme çok önemlidir.

Kadınlarda Sistit

Sistitin kadınlarda sıkça görülmesinin en önemli sebebi anüs ve üretra arasının çok kısa olması ve bakterilerin mesaneye çabucak girmesidir. Bu yüzden her beş kadından biri hayatlarının bir döneminde en az bir kez bu hastalığa yakalanır. Sistit dikkate alınmazsa kronikleşebilen bir hastalıktır. Dolayısıyla sistit belirtileri görülen kadınlar doktora başvurmayı ihmal etmemelidirler.

Mesane iltihabı hamilelerde de çok sık görülmektedir. Hamilelerde sık sık sistit ortaya çıkmasının en önemli sebebi gebelik sırasında rahmin büyümesi ve mesane ile idrar kanallarına baskı yapmasıdır. Ayrıca hamilelikte sistit sebeplerinden biri de vajinal bölgede bakteri artışı ve vücut direncinin düşmesidir.

Erkeklerde Sistit

Erkeklerin idrar yolu kadınlardan daha uzundur ve idrar yollarının etrafında bulunan prostat ve doğal salgı sistemleri mikroplara karşı koruyucu bir etki yapar. Bu yüzden erkekler kadınlara göre daha az sistit olurlar. Sistit vakalarının yarısından fazlası kadın olduğu için bir kadın hastalığı gibi görünse de sistit erkeklerde de görülmektedir.

Çocuk ve Bebeklerde Sistit

Yapılan araştırmalara göre Türkiye’de özellikle kız çocuklarında görülen sistit oranı yüzde yedidir. Çocuklarda sistit ortaya çıkmasının sebebi yine kadınlarda olduğu gibi tuvalet temizliği, yaz aylarında girilen havuzlar gibi etkenlerdir. Ayrıca sistit erken doğan bebeklerde böbrek enfeksiyonlarına bağlı olarak ortaya çıkabilir. Sistit çocuklarda yüksek ateşe sebep olabilmektedir.

Sistit Tedavisi Nasıl Yapılır?

Sistit ortaya çıkmadan bazı önlemler alınarak önlenebilir. Ertelemeden düzenli idrara çıkmak, banyo ve havuzlarda hijyene dikkat etmek, sabun jel gibi materyalleri kullanırken dikkatli olmak ve genital bölge temizliğine dikkat etmek sistiti önlemede yardımcı olacaktır.

Sistit belirtileri ile karşılaşıldığında öncelikli olarak tanı konması için doktorunuza başvurmalısınız. Sistit tanısı için:

  • Anamnez (Doktorun soru ile tanı koyması)
  • İdrar analizi (İdrarda bakteri, kan veya sümülenson olup olmadığını belirlemek)
  • Sistoskopi (Sistoskop ile üriner sistemde hastalığın belirtisini gözlemleme)
  • Görüntüleme (Röntgen veya ultrasonografi) kullanılır. Ardından tanı kesinleştiğinde tedavi yapılır.

Sistit tedavisi yapılırken genel olarak ağızdan alınan ilaçlar kullanılır. Ayrıca mesaneye ilaç verilmesi, botoks, ozon tedavisi ya da lazer tedavisi gibi yöntemler de doktorun tercihine göre uygulanabilir. Hangi yöntem hastaya iyi geliyorsa devam edilmesi önerilir.

Sistit tedavisi ya da sistite yakalanmamak için:

  • Bol miktarda su için.
  • Sıcak su şişesini karnınıza ya da uyluklarınıza uygulayın.
  • Cinsel ilişkiye ara verin.
  • Alkolden ve kafeinli içeceklerden uzak durun.
  • İdrarınızı tutmayın.
  • Tuvalet temizliğinin önden arkaya doğru yapın.
  • Banyo yaparken uygun olmayan genital temizlik ürünleri kullanmayın.
  • Yaz aylarında kalabalık havuzları tercih etmeyin.
  • Pamuklu çamaşırlar giyin.
  • Çok sıkı kıyafetler giymeyin.
  • Cinsel ilişki sırasında korunma yöntemlerini uygulayın.
  • Menopoz döneminde enfeksiyon riski arttığı için doktorunuzdan destek alın.

Sistit tedavisi, belirtiler görüldüğü anda yapılması gereken önemli bir tedavidir. Kişinin idrar yolu ve mesane sağlığı açısından mutlaka sistit tehlikesinden kendisini koruması gerekmektedir.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here