PSA Nedir? PSA Değerleri Ne Anlama Gelir?

0
530
psa nedir

PSA, prostatın epitel hücrelerince üretilen ve seminal sıvıda yüksek miktarda bulunan protein yapısındaki bir enzimdir. PSA büyük ölçüde prostata özgü bir enzimdir ancak çok düşük miktarlarda pankreas ve tükürük bezlerinden de salgılanabilir.

Menide yüksek miktarda bulunan PSA’nın, jel halindeki meniyi sıvılaştırma görevi vardır. PSA’nın bir kısmı prostattan kana geçmektedir. Kana geçen bu PSA düzeyinin ölçülmesi prostat kanseri taramalarında kullanılır. Yaş arttıkça PSA değeri artmaktadır. PSA değeri sayesinde iyi huylu prostat büyümeleri ile enfeksiyonlar da tespit edilebilir.

PSA Değeri Ne Demektir? Hangi Testler Kullanılır?

Prostat kanserinin teşhisi için yararlanılan PSA değerleri, BPH ve prostatit hastalıklarında da kullanıldığı için tanı sırasında daha hassas davranmak amacıyla ek testler kullanılmaktadır. Bazı erkeklerde kansere rağmen PSA değerlerinin normal çıkması yapılan PSA testinin kesin sonuç vermediği tartışmalarına da neden olmaktadır.  Ancak ürologlar tarafından tarama yöntemi olarak halen kullanılmaktadır.

PSA değerleri için kullanılan testler:

  • PSA dansitesi

PSA değerinin, prostat hacmine bölünmesi ile elde edilir. PSA seviyesi 4-10 ng/ml arasında olanlarda 0.15 veya daha yüksek PSA dansite değeri olanlara biyopsi önerilmektedir.

  • PSA velosistesi

PSA değerleri için kandaki artış hızını belirleyen PSA velosistesi, kanser olasılığını kesinleştirmek için kullanılmaktadır. PSA seviyesi 4-10 ng/ml arasında olan hastalarda yıllık 0.75 ng/ml’nin üzerindeki artışlarda kanser saptama oranı yüksektir.

  • Total PSA

Total PSA, kandaki serbest ve proteinlere bağlı bulunan PSA’ların toplamını ifade etmektedir. Genel amaçlı prostat kanseri taramasında kullanılmaktadır.

  • Serbest PSA

Serbest PSA, PSA değerinin kan dolaşımında proteinlere bağlanmadan, serbest halde olan formudur. PSA total değeri 2.5ng/mL’nin üzerinde ise, serbest PSA /total PSA oranı prostat kanseri teşhisi konulmasına yardımcı olur. Serbest PSA /total PSA oranı 0.25’den az olanlarda, prostat kanseri olasılığı artmaktadır.

  • Ultrasensitif PSA

Prostat kanseri ameliyatından sonra hastaların takibinde kullanılan PSA testidir. Oluşabilecek kanser risklerini tespit etmek için yararlanılmaktadır.

Total PSA, Free PSA ve diğer PSA değeri ölçüm testleri prostat kanserinin varlığını ve tehlikesini ölçmek için mutlaka kullanılmaktadır. Doktora öngörü katmakta ve tedavi planının şekillenmesini sağlamaktadır.

Normal PSA Değer Aralığı Nedir?

“PSA değeri kaç olmalı?” sorusu prostat ihtimali taşıyan hastaların cevabını merak ettiği sorulardandır. PSA değerlerinin yüksek olmasının kanser belirtisi olduğu için hastaların doktorlarından bilgi alması bu süreçte oldukça önemlidir. PSA değerleri ve anlamları:

  • 4 ng/ml altındaki PSA değerleri normal kabul edilir. Ancak son zamanlarda PSA değerini 2.5’a kadar indiren uzmanlar da vardır.
  • 4-10 ng/ml arasındaki PSA değerleri, şüpheli sınır değerlerdir.
  • 10 ng/ml üzerinde çıkan PSA değerleri ise yüksek olarak değerlendirilir.

PSA değeri yüksek olduğunda kanser şüphesi de artmakta ancak bu durum kesin tanı için yeterli olmamaktadır. PSA değerinde artış saptanan veya parmakla prostat muayenesinde sertlik tespit edilen erkeklere biyopsi uygulanmaktadır.

Yaşa Göre PSA Değeri Kaç Olmalı?

PSA değerleri yaşa göre de değişmektedir. 40 yaşından sonra erkeklerde iyi huylu prostat büyümesi gerçekleştiği için PSA değerlerinde artış normaldir. Yaşa göre PSA değerleri:

  • 40-49 yaş 0 – 2.5 ng/ml
  • 50-59 yaş 0 – 3.5 ng/ml
  • 60-69 yaş 0 – 4.5 ng/ml
  • 70 üzeri 0 – 6.5 ng/ml şeklinde olmalıdır. Bu değer aralıklarında olmayan PSA sonuçlarının değerlendirilerek kesin tanı ya da tedavi şeklinin belirlenmesi gereklidir.

PSA Yüksekliği Ne Anlama Gelir?

PSA değeri kaç olmalı endişesini taşıyan hastalar aynı zamanda “PSA değerleri nasıl düşürülür?” sorusunu da doktorlarına yöneltmektedir. PSA değerinin yüksek olması genellikle prostat kanseri olarak anlamlandırıldığı için göz önünde bulundurulması gereken bir durumdur. PSA değeri yüksek olan her 4 erkekten 1’ine prostat kanseri teşhisi konmaktadır.

PSA değeri neden artar? ya da PSA değerlerini arttıran faktörler nelerdir?

  • Prostat Büyümesi
  • Prostat İltihabı
  • Prostat Kanseri
  • İdrar Yolu İltihabı
  • Yakın zamanda idrar torbasına bir test yapılmış olması (sistoskopi)
  • Yakın zamanda prostata bir test yapılmış olması (biyopsi)
  • İdrar boşaltmak için idrar torbasına erişen bir kateterin (tüpün) yerleştirilmesi
  • Yakın zamanda cinsel ilişki kurmuş olmak veya boşalmış olmak

PSA Değerleri Nasıl Düşürülür?

PSA değeri nasıl düşürülür sorunuza uzmanlar bitkisel yollarla cevap verebilmektedir. PSA değerini düşüren:

  • Isırgan
  • Cüce Palmiye
  • Yakı otu
  • Sarı Kantaron
  • Civanperçemi
  • Servi Kozalağı gibi bitkiler alternatif tedavi yöntemi olarak kullanılabilmektedir.

PSA değerleri nasıl düşürülür sorunuza en doğru cevabı üroloğunuz verecektir. Doktorunuzun önerisi olmadan herhangi bir ilaç ya da bitkisel tedavi yöntemi denememeniz gerekir. PSA değerinizi de düzenli olarak kontrol ettirmeniz prostat hastalıklarında erken tanıyı kolaylaştıracaktır.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here