Prostat Nedir? Prostatın Görevleri Nelerdir?

0
371
prostat nedir

Prostat adı verilen organ, erkeklerde idrar torbasının altında bulunan ve idrar torbasından idrarın dışarı çıkmasını sağlayan idrar borusunu çevreleyen, erkek üreme sisteminin parçası olan bir salgı bezidir. Meninin sıvı olan kısmını oluşturan prostat, seminal kese sıvısı ile birlikte %95 ini prostatik salgı oluşturur.

Normalde bir kestane büyüklüğünde olan prostat bezi 40’lı yaşlardan itibaren büyümeye başlayabilir ve iç tarafının fazla büyümesi neticesinde de tıkanıklık belirtilerine yol açabilir.

Sperm dölleme kapasitesini arttıran prostat nedir sorunuza daha detaylı yanıt verecek olursak; prostatik dokuda yüksek konsantrasyonda çinko vardır. Bu durum da erkeklerin idrar yolu enfeksiyonlarına karşı dirençli olmasını sağlamaktadır. Yaşına kadar faal olmayan prostat, ergenlikle birlikte faaliyet göstermeye başlamaktadır. İdrar kesesinin altında bulunan prostat, yaklaşık 18-20 gram ağırlıktadır. İdrar kanalının başlangıç kısmını saran prostatın idrar yolunu sardığı alanda, meni kanalı idrar yoluna açılmaktadır. Prostat hücreleri PSA ismi verilen bir protein salgılamaktadır. Meni ile birlikte dışarı atılan PSA değeri 4’ten düşüktür. Prostat hastalıkları da PSA’nın prostata ilişik kanal sistemleri içerisinde kalmasını imkan sunan hücresel sistemleri bozarak bu maddenin kandaki seviyesinin yükselmesine neden olarak kanser ve diğer prostat hastalıklarını tetiklerler.

Prostatın Görevi Nedir?

Prostat ne iş yapar sorunuza yanıt olarak prostatın üreme görevi olduğunu belirtebiliriz. Prostatın görevi, cinsel ilişki sırasında salgılanan meninin büyük bir çoğunluğunu oluşturmak ve meniyi sıvı hale getirmektir. Bu yolla sıvılaşan meni daha iyi hareketlilik kazanmakta ve çoğalarak vajinaya ulaştığında döllenmeyi gerçekleştirmektedir.

Erkekler için cinsel organ işlevi olan prostatın görevleri arasında meninin vajinada hayatta kalması da yer almaktadır. Vajinaya giren meninin yaklaşık 30 dakika içinde akışkan hale gelmesi gerekmektedir.

Prostat ergenliğe kadar pasifken ergenlikten sonra aktif duruma gelerek 25 yaşına kadar aktifliğini sürdürür. 25 yaşından sonra aktifliği artan prostatın genellikle 40 yaşından sonra aktifliğinde düşüş görülmektedir. Tamamen aktifliğini yitirdiğinde ise idrar yapmada zorlanma gibi şikayetlere neden olabilir. Bu durum da prostat hastalıkları ile prostat kanserine sebep verebilir.

Prostat Bezi Nedir ve Ne İşe Yarar?

Prostat bezi, erkekte meninin sıvı kısmının yapımından sorumlu olan prostattaki meniyi oluşturan sıvının bir bölümünü (yaklaşık %10-20) salgılayan sistemdir. Prostat bezinin görevleri spermlerin vajinal ortamda hayatta kalmasını ve meninin 20-30 dakika içinde akışkan hale gelmesini sağlamaktadır. Aynı zamanda prostat ile mesane arasında yer alan iç sfinkter boşalma sırasında kasılmakta ve meninin dışarı doğru atılmasına neden olmaktadır.

Prostat bezi ne iş yapar dediğimizde iç yapısında 5 adet zona rastlanmaktadır. Bunlar:

  1. Periferal zon: Prostat bezi içinde %70 yer kaplamaktadır. Prostat kanseri %70-80 oranında bu zondaki salgı bezlerinden kaynaklanmaktadır.
  2. Santral zon: Santral zon, prostat bezi ne iş yapar sorunuza yanıt olarak meni kanalını saran bölüm olarak özetlenmektedir. Prostat kanserinin %2.5 kadarı bu bölümden kaynaklanmaktadır. Daha agresif ve hızlı ilerleyen kanserlere neden olmaktadır.
  3. Transisyonel zon: Prostat kanserinin %10-20’sinin görüldüğü transisyonel zon, üretrayı sarmaktadır. İyi huylu prostat büyümeleri bu kısımda görülür.
  4. Fibromuskuler zon: Prostatın bu kısmında kas ve bağ dokusu bulunmaktadır.
  5. Preprostatik Sfinkterik zon: Meninin ileriye atılmasının sağlayan mekanizmadır.

Prostat bezinin içinde küçük salgı bezlerinin ve kanalcıklarının iç yüzeyini döşeyen ve prostat sıvısı ile PSA üretimini yapan Sekretuar Epitel Hücreleri ve bunu çevreleyen Bazal Hücreleri ile vücuttan gelen uyarılara karşı salgı üretimini düzenleyen Nöroendokrin Hücreleri bulunmaktadır.

Prostat kanseri ise salgı hücrelerinin kontrolsüz şekilde çoğalması ve Bazal Membran’ın yıkılması nedeniyle meydana gelmektedir. Bu nedenle kandaki PSA değerini ölçmek için biyopsi yapılmaktadır.

Prostat bezinin görevleri olarak salgılanan prostat sıvısının lümen denilen bezin içini oluşturan boşluğa salgılanması ve buradan kanalcıklar vasıtasıyla idrar kanalına açılan daha büyük kanallarla idrar kanalına boşaltılması yer almaktadır.

Bir tür salgı bezi olan prostatın görevleri arasında en önemlisi tanımından da anlaşıldığı gibi vücutta salgı görevini üstlenmektedir. Halk arasında prostat teriminin anlamı genellikle hastalık olarak nitelendirilmektedir ancak prostat dendiğinde akla salgı bezinin gelmesi gerekmektedir.

Prostat Bezi Boyutları Nasıl Olmalıdır?

Prostat bezinin görevleri dışında prostat bezi boyutları da bilgi sahibi olmanız gereken konulardan biridir. Prostat boyutları, prostatın sağlıklı olup olmadığını göstermektedir. Erişkin bir erkekte prostat bezinin ağırlığı 25-30 gramdır. Normalde 4-6 cm, anteropasterior çapı 2-3 cm ölçülerinde olan bir yapıdır.

Prostat bezi boyutları, 40 yaşından sonra büyümeye başlamaktadır. Özellikle prostatın iç kısmı büyüyebilir ve bu duruma iyi huylu prostat büyümesi denebilir. Yapılan araştırmalar sonucu 60 yaşındaki erkeklerin yaklaşık %50’sinde iyi huylu prostat büyümesi görülürken, 80 yaşındakilerde bu oran %90’a kadar çıkmaktadır.  Ancak prostat büyümesi durumunun gözetim altında tutulması ve kanser tehlikesi taşıyıp taşımadığının incelenmesi gerekmektedir.

Prostat Hastalıkları Nelerdir?

Prostatın görevi olan salgı sisteminin bozulması prostat hastalıkları olarak adlandırılmaktadır. Yaygın olarak 3 çeşit prostat hastalığı vardır:

  1. Prostatit (Prostat iltihabı)
  2. BPH (benign prostat hiperplazisi=iyi huylu prostat büyümesi)
  3. Prostat kanseri

Erişkin erkeklerin bu 3 prostat hastalığı hakkında bilgi sahibi olması, düzenli kontrollerle prostat ve prostat bezlerinin doğru çalışıp çalışmadığını öğrenmeleri gerekmektedir. İhmal edilen iyi huylu prostat büyümelerinin dahi yaşamlarını etkileyebileceğini unutmamaları önemlidir.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here