Orşit Nedir? Neden Olur? Belirtileri ve Tedavisi

0
1043
orşit neden olur

Orşit, bir veya iki testiste görülebilen ve genellikle kabakulakla ilişkili virüsün oluşturduğu iltihap durumudur. Ergenliğin sonlarına doğru kabakulak geçirenlerin üçte birinde orşit görülmektedir. İdrar yolu iltihabı olarak da bilinen orşit, Gonore (belsoğukluğu) veya Klamidya gibi cinsel yolla bulaşan hastalıklar nedeniyle de meydana gelebilir.

Bakteri kaynaklı orşit, hemen herkeste görülebilen bir rahatsızlıktır. Ergenlik çağındaki erkeklerde daha sık rastlanan orşit çeşitleri ise şunlardır:

  • Bakteriyel Orşit: Orşit çeşitleri arasında yer alan bakteri kökenli orşit, çoğunlukla epididimit sonucunda gelişmektedir. Epididim iltihabı testise sıçrarsa buna epididimoorşit denmektedir. Üretra ve mesane enfeksiyonları kaynaklı oluşan epididimit, cinsel yolla bulaşan bir hastalıktır. Bu durum da orşitin kaynağı olmaktadır.
  • Viral Orşit: Viral orşit vakalarının çoğu kabakulak virüsünden kaynaklanmaktadır. Ergenlikten sonra kabakulak olan erkeklerin yaklaşık üçte birinde viralorşit de görülür. Genellikle kabakulaktan sonraki 4-7 gün içinde başlar.

Orşite Neden Olan Durumlar

İdrar yolları iltihabı olan orşit için birden fazla faktör rol oynayabilir. Bu faktörlerin başında:

  • Kabakulak aşısı yaptırmamış olmak
  • Yineleyen idrar yolu enfeksiyonları
  • Genital bölgeye, idrar yoluna cerrahi müdahale
  • İdrar yolunda doğuştan gelen anomali gelmektedir. Özellikle ergenlik döneminde kabakulak olanların çoğunda orşit oluşumu görülmektedir.

Orşit nedenleri arasında cinsel ilişki sırasında bulaşan bakteriler de gösterilebilir. Cinsel yolla bulaşan ve orşite neden olan hastalıklar şunlardır:

  • Bel soğukluğu: Orşit nedenleri arasında bel soğukluğu da yer almaktadır. Ancak bel soğukluğu genellikle sinsi bir rahatsızlık olduğundan dolayı çoğu zaman fark edilmemektedir. Orşit diğer belirtileri ile birlikte hastaya sinyal vermektedir.
  • Klamidya: “Chlamydia trachomatis” bakterisinin neden olduğu, cinsel yolla bulaşan bir enfeksiyon olan orşit nedenleri arasında yer almaktadır.

Birden fazla partner ile birlikte olmak, korunmasız ilişki, önceden cinsel bulaşıcılığı olan bir hastalık geçirmiş olmak da orşit nedenleri arasında gösterilmektedir.

Orşit Komplikasyonları Nelerdir?

Orşit hastalığı beraberinde bazı komplikasyonları da getirmektedir. Bunlar:

  • Testis atrofisi: Orşit rahatsızlığının ilerlemesi sonucunda testis atrofisi denen testiste küçülme meydana gelebilir.
  • Skrotal apse: Enfeksiyon kapan doku irin ile dolabilir.
  • Tekrarlanan epididimit: Orşit aynı zamanda tekrarlanan epididimit durumuna da neden olabilir.
  • Kısırlık: Nadir görülse de orşit kaynaklı kısırlık sorunuyla da karşılaşılabilir.

Orşit, ciddi ve tedavi edilmesi gereken bir rahatsızlıktır. Tedavi edilmediğinde ise yukarıdaki komplikasyonlarla karşılaşılması muhtemeldir.

Orşit ve Belirtileri

Peki orşit nasıl anlaşılır? Hangi belirtileri gösterir? İşte orşit belirtileri:

  • Testislerde, birinde veya ikisinde şişme
  • Orta şiddetli veya yoğun ağrı
  • Otururken rahatsızlık hissi
  • Testislerde, birinde veya ikisinde aşırı hassasiyet
  • Bulantı
  • Yüksek ateş
  • Peniste akıntı

Orşit belirtileri şiddetli ve ağrılı olduğu için kolaylıkla fark edilmektedir. Hastalar genellikle testis şişmesi ya da ağrısı şikayetleri ile doktora gelmektedir. Uzmanlar da ani olarak meydana gelen orşit durumlarında, şişkinliğin belirgin olması durumunda vakit kaybetmeden doktora başvurmak gerektiğini belirtmektedir.

Orşit Tanısı Nasıl Konur?

Orşit tanısı koymak için doktor tarafından hastaya bazı tetkiklerin uygulanması gerekir. İdrar yolu iltihapları arasında yer alan orşit için görülen belirtiler bir başka hastalığın da habercisidir.

  • Fiziksel muayene: Orşit tanısı yapılırken ilk olarak fiziksel muayene gerçekleştirilir. Kasıklarda şiş lenf düğümleri olup olmadığına bakılır. Testislerde aşırı hassasiyet varsa prostat büyümesi riski için rektal muayene yapılabilir.
  • İdrar tahlili: Orşit belirtileri için net teşhis koyma aşamasında idrar tahlili de yapılabilir.
  • Ultrason görüntüleme: Orşit teşhisi için ultrason da kullanılabilir. Testislere gelen kan akışında artma ya da azalma varsa hemen anlaşılabilir.
  • Nükleer görüntüleme: Nükleer görüntüleme sisteminde kan dolaşımına düşük düzeyde radyasyon içeren malzemeler enjekte edilerek kan akışında dalgalanma olup olmadığına bakılır ve orşit tanısı kesinleştirilir.
  • CYBE taraması: Bu yöntemde penis ucundan alınan numune laboratuvar ortamında incelenerek bakteri oluşumu incelenir.

Orşit tanısı konurken genel olarak alınan örneklerin mikroskop altında incelenmesi ve bakteri oluşumunun gözlenmesi yöntemleri kesin sonuç için en faydalı olandır. Teşhis konduktan sonra vakit kaybetmeden tedaviye başlamak önemlidir.

Orşit Tedavisi Nasıl Yapılır?

Orşit tedavisi yapılmadan önce orşitin kaynağına bakılarak hastanın durumuna göre en uygun yöntem belirlenir. Bakteriyel ve viral orşitin tedavisi farklı olduğu için doktorun orşit türüne göre tedaviyi belirlemesi gerekir.

Bakteriyel Orşitin Tedavisi

Bakteriyel orşit tedavisi için ilk olarak buz kompresi ve istirahat ile hastanın şikayetleri azaltılmaya çalışılır. Ek olarak antibiyotik tedavisi uygulanarak bakteriler yok edilir. Orşit cinsel yolla bulaştıysa partnerin de tedavisi gerekli olacaktır. Şikayetlerin son bulması birkaç hafta sürebilir.

Viral Orşit Tedavisi

Viral orşit tedavisi ise antibiyotik kullanımına gerek olmadan yapılabilir. Kabakulak kaynaklı ortaya çıkan viral orşitte ağrı kesici ilaçlar belirtileri hafifletebilir. İyi bir dinlenme ve skrotum yüksekte tutulması faydalı olacaktır. Viral orşit durumunda belirtiler genellikle 3 ila 10 gün arasında ortadan kalkmaktadır.

Orşit tedavisi sırasında dinlenmek, testis torbasını yüksekte tutmak, soğuk buz paketleri ile kompres yapmak ve ağır kaldırmamak daha hızlı iyileşmeyi sağlayacaktır. Orşit tedavisinden sonra da hastanın problemin tekrarına karşı dikkatli olması, cinsel yolla bulaşabilecek bakterilere karşı önlem alması avantajlı olacaktır.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here