Mesane Kanseri Nedir? Neden Oluşur?

0
317
mesane kanseri nedir

Mesane kanseri nedir sorunuzu cevaplamadan önce mesanenin (idrar kesesi) ne olduğundan biraz bahsedelim. Mesane, karının alt bölümünde yer alan ve içine idrarın biriktiği küresel bir organdır. Küçük bir balonu andıran mesane,  düzensiz ve iç içe geçmiş elastik kas liflerinden oluşur. Mesane, idrarla doldukça genişler, idrarı boşalttığında ise ufalır. Mesanede belli bir miktara ulaşan idrar, “idrar yapma hissi” uyandırır ve dışarıya istemli bir şekilde atılır.

Mesane kanseri ise idrar torbasının iç yüzeyinden kaynaklanan kötü huylu tümörlerin meydana gelmesi ile oluşur. Mesane kanseri, erkeklerde kadınlardan daha fazla görülür. Mesane kanseri çeşitli hücre tiplerinde olabilir. En sık görülen hücre tipi transizyonel hücreli kanser (TCC=Transitional Cell Cancer (Değişici epitel hücreli kanser (DEHK)dir.

Mesane Kanseri İstatistikleri

Mesane kanseri, 2015 yılında ABD’de yaklaşık 76,960 yetişkinde ( 58,950 erkek ve 18,010 kadın) görülmüş olup erkeklerde en çok görülen 4.kanser türüdür. Ülkemizde ise her yıl 10.000 civarında erkek, 3.000 civarında kadın hasta mesane kanseri teşhisi almaktadır. Bu hastaların birçoğu 65 yaş üzeri insanlardır.

Mesane kanseri olan insanlar için genel olarak 5 yıllık yaşama oranı %77’dir. 10 yıllık yaşama oranı %70 ve 15 yıllık yaşama oranı %65’tir.

Mesane tümörü tipi ve evresi, kişinin genel sağlık durumu, tedavi şekli ve kullandığı ilaçlar hayatta kalma oranını etkilemektedir. Tümörün mesane dışına çıkmamış olması sağ kalma oranını arttırmaktadır. Eğer kanser çevre dokulara ulaştıysa 5 yıllık sağ kalım oranı %34’e düşmektedir. Vücudun daha uzak bölümlerine ulaşan mesane kanseri hastası için yaşama oranı %5’e düşmektedir.

Mesane Kanserinin Tipleri Nelerdir?

Mesane kanseri neden olur sorusunu yanıtlamadan önce mesane kanserinin tipleri üzerinde de durmak gerekiyor. Mesane tümörü olarak başlıca 3 tümör gelişiyor:

  1. Üroepiteliyal karsinom: Bu mesane kanseri türünde kanser mesanenin iç yüzeyini döşeyen ve epitel hücresi denilen hücrelerden kaynaklanmaktadır. En sık görülen mesane kanseri tipi olan üroepiteliyal karsinom, idrar kesesi kanseri hastalarının %90’ında görülmektedir.
  2. Skuamöz hücreli karsinom: Skuamöz hücrelerden kaynaklanan bu kanser türünde mesane uzun süre nfeksiyon ve irritasyon ile karşı karşıya kalmıştır. Mesane kanserlerinin yaklaşık %6-8’i bu tip kanserden oluşmaktadır.
  3. Adenokarsinom: Mesane kanseri türleri arasındaki adenokarsinomda mesanedeki glandüler (sekretuar, salgı yapan) hücreler mesane duvarı döşer ve mukus yapımını sağlar. Mesane kanserlerinin yaklaşık %2’si bu tip kanserlerdir

Mesane kanseri tipleri arasında en sık görülen değişici epitel hücreli (üroepiteliyal) karsinomda, kanser mesanenin iç yüzeyini döşeyen epitel hücrelerinden kaynaklanır. Eğer mesanedeki kanser mesanenin içyüzeyini örten hücrelerde sınırlı kalmış ve derindeki kas demetlerine ilerlememiş ise, buna yüzeyel mesane kanseri denilmektedir.

Mesane kanserinin gelişiminde sigara içmek, cinsiyet ve diyet etkin olmaktadır. Tekstil, boya ve lastik sanayisinde kimyasal maddelerle, korumasız bir şekilde, karşı karşıya kalmak; yağlı ve kızarmış gıdaların aşırı tüketimi ve enfeksiyonlar idrar kesesi tümörü için tetikleyici olmaktadır.

Mesane Kanseri Riskleri ve Nedenleri

Mesane kanseri erkeklerde daha sık görülse de özellikle 40 yaş üstü herkesin mesane kanseri olma ihtimali vardır. Aşağıdaki faktörler bir kişide gelişmekte olan mesane kanseri riskini artırabilir:

  • Tütün kullanımı: Mesane kanseri neden olur diyenler için sigara, puro ve piponun mesane kanseri riskini arttırdığını söyleyebiliriz. Sigara içenlerde, sigara içmeyenlere göre mesane kanserine yakalanma riski dört ila yedi kat daha fazladır.
  • Yaş: Yaşın ilerlemesi ile birlikte mesane kanseri riski de artar. Mesane kanseri olan insanların %70’inden fazlası 65 yaşından büyüktür.
  • Cinsiyet: Mesane kanseri nedenleri olarak da cinsiyet faktöründen bahsedebiliriz. Erkeklerin kadınlara oranla 3 – 4 kat daha fazla mesane kanserine yakalandığı bilinmektedir.
  • Irk: Mesane kanseri riski kişinin ırkına göre de artmaktadır. Beyaz ırkta, siyah ırka göre mesane kanserinin görülme riski daha fazladır. Ancak ölüm oranları siyahiler için daha fazladır.
  • Kimyasallar: Mesane kanseri risk faktörü olarak tekstil, kauçuk, deri, boya ve baskı sanayinde kullanılan kimyasallar da gösterilebilir.
  • Kronik mesane problemleri: Mesane taşları ve enfeksiyonlar mesane kanseri riskini artırabilir. Daha önce idrar yolu enfeksiyonu geçirmiş kişilerde mesane kanseri riski artabilir.
  • Siklofosfamid (Cytoxan, Clafen, Neosar) kullanımı: İdrar torbası kanseri sırasında kemoterapi ile siklofosfamid ilaç almış insanların mesane kanserine yakalanma riski daha yüksektir.
  • Nüks etme: Mesane kanseri olan kişilerde tedavi sonrası yine mesane kanseri gelişme olasılığı daha yüksektir.
  • Şistozomiyaz: Mesane kanseri riskini arttıran faktörler arasında Akdeniz bölgesinde bulunan şistozomiyaz paraziti de yer almaktadır.
  • Arsenik: Arseniğe yüksek miktarda maruz kalınması nedeniyle mesane kanseri görülme oranı artmaktadır.

Mesane kanseri risk faktörleri herkeste aynı etkiyi göstermez elbette. Kronik mesane problemi olanların mutlaka mesane kanseri olacağı gibi bir durum yoktur. Dolayısıyla idrar keseri kanseri için risk faktörlerinden uzak durmak etkili olacaktır.

Mesane Kanserinin Sebepleri

Yukarıda bahsettiğimiz mesane kanseri risk faktörlerine maruz kalanlarda daha sık görülen idrar kesesi kanserinin elbette farklı sebeplerle de oluşumu mümkündür. Özellikle sigara içen kişilerde karsinojen toksinlerin kandan temizlenmesi sırasında böbreklerden hızla geçtiğini ancak mesanede saatler boyu beklediğini ve bu nedenle mesanede kanser oluşturan neden olduğunu biliyoruz. Mesanedeki kanserlerin %90’ından fazlası mesanenin içini kaplayan dokuda oluştuğu için sigara ve tütün mamulleri içmenin riski arttırdığı bir gerçektir.

Bunun dışında mesane kanserinin sebepleri;

  • Boya sanayi, kuru temizleme, tekstil, lastik, kauçuk, alüminyum, kimya sanayiinde çalışmak,
  • Boyacılar, petrol sanayiinde çalışmak,
  • Diş teknisyenleri ve kuaförler gibi kimyasal maddelere maruz kalınan işlerde çalışmak,
  • Üriner kateter kullanımı,
  • Mesane taşları,
  • Enfeksiyonlar,
  • Genetik nedenler,
  • Çevresel faktörler,
  • 20 yıldan fazla tatlandırıcı kullanımı vb.

Mesane kanseri nedenleri kişiden kişiye değişse de genel olarak bahsettiğimiz risk faktörlerine maruz kalınması sonucu kanser görülmesi olasıdır. Mesane kanserinin sebepleri ve hastalığın tedavisi hakkında detaylı bilgiyi üroloğunuz verecektir.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here