İyi Huylu Prostat Büyümesi Nedir? Neden Olur?

0
268
iyi huylu prostat büyümesi nedir

İyi huylu prostat büyümesi (benign prostat hiperplazisi) mesane ile üretra denen idrar kanalının üst kısmında yerleşmiş olan prostat bezinin büyümesi durumudur. Yaşlanmayla birlikte erkeklerde oluşan hormonal değişikliklerle ilgili olan iyi huylu prostat büyümesi, ürolojide en sık tanı konulan hastalıktır.

İyi huylu prostat büyümesi yaşa bağlı nedenlerle ortaya çıkmaktadır. Özellikle 50 yaş üstündeki erkeklerde alt idrar yollarında rahatsız edici belirtilerle kendini göstermektedir. Yaşam süresindeki artmayla beraber BPH ve buna bağlı şikayetlerin görülme sıklığı da artmaktadır.

Prostat hastalıkları çok endişe verici olabilir ancak BPH kanser olarak değerlendirilmemelidir. Normal idrar yapma biçiminizi etkileyen ve yaşam kalitenizi düşüren BPH, tedavi edilmediği durumda bile prostat kanserine dönüşmemektedir. Ancak iyi huylu prostat büyümesine bağlı olarak gelişen diğer semptomların çözülmesi için ürolog kontrolü her zaman gerekli olacaktır.

İyi Huylu Prostat Büyümesinin Nedenleri

BPH nedenleri farklı faktörlere dayansa da iyi huylu prostat büyümesinin gelişimi için erkeklik hormonu olan testosteron gereklidir. Yaşın ilerlemesiyle birlikte aktif testosteron hormon düzeyi azalmaya ve bu düşüş de beraberinde östrojen oranının artmasına neden olmaktadır. Bu durum da prostat bezinin büyümesini tetiklemektedir.

Araştırmacıların dayandığı bir diğer iyi huylu prostat büyümesinin nedeni de dihidrotestosteron (DHT) olarak görülmektedir. Prostat bezinde testosteron hormonunun aktif olarak yer alması ve birikmesinin prostat hücrelerindeki gelişimi etkilediği düşünülmektedir.

İyi huylu prostat büyümesinin nedenleri arasında bir diğeri de genetik geçiştir. Birinci derece akrabalarında iyi huylu prostat büyümesi görülen erkeklerde bu hastalığa yakalanma riski daha fazla olmaktadır.

Genel olarak bakıldığında BPH nedenleri tam olarak belirlenmiş değildir. Bu durum da risk faktörlerinin ortaya çıkarılamaması demektir. Bilinen en önemli neden yaşa bağlı olarak prostat büyümesinin gerçekleştiğidir.

İlk Belirtiler 40 Yaşından Sonra Başlıyor!

İyi huylu prostat büyümesi neden olur sorusuna yanıt bulamayan hastalar için yaşa bağlı prostat hücrelerinin değişkenliği gösterilmektedir. İyi huylu prostat büyümesi belirtileri yaşla birlikte arttığı için 50-60 yaş arasındaki erkeklerin yüzde 50’sini, 80 yaşın üzerindekilerin ise yüzde 90’ını etkilemektedir.

Ayrıca obezite, diyabet, kalp hastalıkları olan erkeklerde ve az hareket edenlerde iyi huylu prostat büyümesi daha sık görülmektedir. Hastaların çoğunlukla sık ve zor idrara çıkmak ile kesik kesik idrar yapma şikayetleri ile üroloji uzmanlarının kapısını çalmaktadır.

40 yaşından sonra görülmeye başlayan iyi huylu prostat belirtileri prostat kanseri de dahil olmak üzere diyabet, idrar kanal darlığı, mesaneyi etkileyen nörolojik hastalıklara da işaret edebilmektedir. Bu nedenle idrar yapma şikayetleri olanların vakit kaybetmeden doktorlarına görünmeleri gerekmektedir.

İyi huylu prostat büyümesinin başlıca belirtileri:

İyi huylu prostat belirtileri; depolama, boşaltım ve idrar sonrası belirtiler olmak üzere 3’e ayrılmaktadır. BPH belirtileri her bireyde farklı şekilde görülmektedir.

Depolama belirtileri:

  • Normalden daha sık idrar yapma ihtiyacı
  • Gece idrar yapmak için uyanma ihtiyacı
  • Ani idrar yapma ihtiyacı ve bu ihtiyacın ertelenememesi
  • İstemsiz idrar kaçırma

İşeme sırasında belirtiler:

  • Zayıf akımlı idrar yapma
  • Çatallı ve dağınık idrar akımı
  • Kesik kesik idrar yapma
  • Ikınarak idrar yapma
  • İdrar yapmaya başlamadan önce bekleme
  • İdrar yapmanın çok uzun sürmesi

İşeme sonrası belirtiler:

  • Mesanenin tam boşalmadığı hissi
  • İşeme sonrası iç çamaşırına istemsiz idrar kaçırma
  • Selim prostat büyümesi tanısı

Sık idrara çıkma ya da ani sıkışma hissi gibi BPH belirtileri kişinin sosyal yaşantısını ve psikolojisini olumsuz şekilde etkileyebilir. Sosyal aktivitelerin dahi kısıtlandığı iyi huylu prostat büyümesi, gece sık uyanmaya neden olacağı için kişinin enerjisini düşürür, günlük aktivitelerini kısıtlar.

İyi huylu prostat büyümesi, kişinin cinsel yaşantısını da olumsuz etkileyebilir. İdrar kaçırma ya da ani sıkışmalar kişinin kendine güvenini zedeleyebilir ve partneriyle yakınlaşmasını zorlaştırabilir.

BPH’nin olumsuz etkilerine maruz kalmak istemeyenlerin mutlaka üroloğu ile tedavi yöntemleri üzerine konuşması, karşılaştığı her sorunu paylaşması gerekmektedir.

İyi huylu prostat tanısı için hangi testler yapılır?

İyi huylu prostat nedenleri ve belirtilerinin tam olarak anlaşılması için tıbbi muayene şarttır. Doktorun öncelikli olarak hastanın tıbbi geçmişi hakkında bilgi sahibi olması gerekir. Ardından parmakla muayene yaparak boyut, şekil ve sertliğini belirlemelidir. Kan ve idrar testleri ile kesin tanı koymalıdır.

İyi huylu prostat büyümesi tedavisi öncesi tanı koymak için kullanılacak testler:

  • PSA testi

İyi huylu prostat büyümesi ve prostat kanseri aynı yaş grubunda ortaya çıkabileceğinden dolayı kan PSA (prostat-spesifik antijen) testi yapmak doğru sonucu verecektir. PSA sayesinde prostat hacmi de ölçülebilmektedir.

  • İdrar testi ve idrar kültürü

BPH belirtileri, idrar yolları enfeksiyonu belirtileriyle de benzerdir. Bu nedenle idrar kültürü yapmak gerekir.

  • Üroflovmetri ölçümü

İyi huylu prostat büyümesi idrar akım hızını da düşürür. Üroflovmetri idrar akım hızınızı ölçerek prostatın idrar akışını engelleyip engellemediğini belirler.

İyi huylu prostat nedenleri incelenerek prostat büyümesini tetikleyen faktörler ortaya çıkarılır. Bu faktörlerin ortadan kaldırılması söz konusu olsa da kişi prostat büyümesi ile hayatına devam edebilir. İyi huylu prostat büyümesi kansere dönüşmeyeceği için hastaların endişe etmesi gereken bir durum olmayabilir. Yine de düzenli üroloji kontrollerinin yapılması gerekir.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here