İnmemiş Testis Nedir? Nedenleri ve Tedavisi

0
187
inmemiş testis nedenleri

İnmemiş testis, bebek doğmadan önce oluşan ve penisin arkasında olan ve skrotuma taşınmayan testis durumudur. İnmemiş testis, kriptorşidizm olarak da bilinir. Yeni doğan erkek bebekleri etkileyen en yaygın sorunlardan biridir. Zamanında doğan erkek bebeklerin %3 ila %4’ü, preterm (erken) doğan erkek bebeklerin ise %21’inin inmemiş testis sendromuna sahip olduğu bilinmektedir. Genellikle tek bir testis bu durumdan etkilenir. Tüm vakaların %10’unda her iki testis de etkilenir.

Birkaç ay içinde kendiliğinden düzelme ihtimali olan kriptorşidizm için bazı durumlarda testikül veya testisin skrotuma yerleştirilmesi için ameliyat gereklidir. İnmemiş testislerin 3 farklı tipi vardır:

  1. Abdominal (karın): İnmemiş testisin en az rastlanan yeri karındır.
  2. İnguinal (kasık): Elle tespit edilemeyen ancak testisin kasık kanalına taşındığı türdür.
  3. Atrofik veya var olmayan: Testis çok küçük veya hiç oluşmamıştır.

Bebeklerde inmemiş testis çok sık görülse de yetişkinlerde inmemiş testis, çok sık karşılaşılan bir durum değildir. Çünkü bu sorun genellikle çocukluk çağlarında fark edilerek ortadan kaldırılan bir durumdur. Fakat bazı durumlarda testisler kasık bölgesinde kalarak torbalara yerleşmez. İstisnai olsa bile bazen yetişkinlerde bu sorun tedavi edilmemiş bir şekilde devam eder. Hem sağlık hem de psikolojik açıdan ciddi problemlere neden olan inmemiş testis sendromu yetişkinlerde de farklı yöntemlerle tedavi edilmektedir.

İnmemiş Testis İçin Risk Faktörleri

İnmemiş testis oluşumu doğum öncesi ya da sırasında çeşitli nedenlerden etkilenmektedir. Aşağıdaki risk faktörleri kriptorşidizm ile ilgilidir:

  • Erken doğum riski arttırmaktadır.
  • Doğum ağırlığı 2,5 kg altında olan bebeklerde 2 ya 3 kat fazla görülmektedir.
  • Down sendromu ve fetal büyümeyi yavaşlatan diğer hastalıklar risk faktörünü arttırmaktadır.
  • Pestisitlere veya hormona zarar veren kimyasallar inmemiş testis risk faktörleri arasındadır.
  • Aile tıbbi geçmişinde genital gelişim sorunları olanlarda daha sık görülmektedir.
  • Gebelik sırasında annenin sigara içmesi inmemiş testis durumunu tetiklemektedir.

Aynı zamanda alkol, çeşitli ilaçlar da inmemiş testis için risk faktörleri arasında yer alarak bebeğin sağlıklı gelişimini tehdit etmektedir.

İnmemiş Testis Sebepleri Nelerdir?

İnmemiş testis vakalarının çoğunda, genetik, maternal sağlık ve bazı çevresel faktörlerin bir kombinasyonunun, testislerin gelişiminde rol oynayan hormonları, fiziksel değişiklikleri ve sinir aktivitesini bozduğu düşünülmektedir. Bununla birlikte, kesin nedeni bilinmiyor.

İnmemiş testis nedenleri olarak anne karnındaki bebeğin gelişimsel problemleri gösterilmektedir. Çocuk anne ve babasından bir çift cinsiyet kromozomu alır. Kromozomlar eğer fetüs kız ise XX, erkek ise XY olacaktır. Fetüs geliştikçe, XY geni testis gelişimini teşvik eder. İnmemiş testis, XY fetüslerin erkek hormonlarına cevap vermediği genetik bir bozukluk olan androjen insensitivite sendromundan veya testosteron gibi androjenlerden kaynaklanabilir. Bu durumda da testisler karında ya da kasık kanalında bulunabilir.

Hamilelik sürecindeki annenin günlük yaşamı ve genetik faktörlerin etkisi testisin yerine inmesine engel olabilir. Erken doğum ve bahsettiğimiz risk faktörleri de inmemiş testis nedenleri arasındadır.

İnmemiş Testis Belirtileri Nelerdir?

İnmemiş testis belirtileri olarak gözle anlaşılır bulgular görülmektedir. Tek taraflı inmemiş testis durumunda anne ve baba belirtiyi daha hızlı fark etmektedir. Ancak testis torbası üstünde kalan ya da iki testiste de görülen problemlerde gözle anlamak oldukça zordur.

İnmemiş testis belirtileri genellikle doğum sonrası genel muayenelerde fark edilmektedir. Bu süreçte ailenin bilinçli davranarak doktorun inmemiş testis muayenesi yapıp yapmadığını kontrol etmesi gerekmektedir.

İnmemiş testis belirtileri olarak bebeklerin altı açıldığında her iki testisin torbada olduğunun görülmesi gerekir. Şüphe durumunda çocuğun yaklaşık 10 gün kadar gözlenmesi ve doktoruna götürülmesi erken teşhis için önemlidir.

İnmemiş Testis Teşhisi Nasıl Yapılır?

Aileler inmemiş testis şüphesiyle ya da bebeğin testisinde gariplik olduğu gerekçesiyle doktora başvurur. İnmemiş testisi teşhis etmek için bebek genellikle ılık bir banyoda tutulur. Rahatlayan bebeğin muayenesi yapılarak testisin skrotumda olup olmadığı tespit edilir. Yaklaşık %20 oranında eksik testis, bebek büyüyene kadar fark edilmeyebilir.

İnmemiş testis tanısı için kullanılacak testler şunlardır:

  • Ultrason taraması
  • MR taraması
  • Laparoskopi
  • Açık cerrahi

Eğer her iki testis de inmemişse cinsiyet kromozomlarını belirlemek için genetik bir test yapılabilir. Kız bebeklerde de belirsiz cinsel organların bulunduğu şüphesiyle için ultrason, hormon seviyeleri kontrol edilerek erkek cinsel organlarının olup olmadığı anlaşılır.

İnmemiş Testis Tedavisi Nasıl Yapılır?

İnmemiş testis tedavisi için ilk olarak gözlem yapılır ve bazı hastalarda testisin 3 ay içinde kendiliğinden indiği görülür. Bununla birlikte, her 100 vakanın 1 ya da 2’sinde, çocuğun 6 aylık olduğu zamana kadar testisinin inmediği ve en geç 2 yaşına kadar ameliyat edilmesi söz konusudur.

  • Orşiopeksi (testislerin cerrahi olarak torbaya indirilmesi)

İnmemiş testis tedavisi için ilk olarak cerrahi yöntem tercih edilir. Testis çeşitli yöntemlerle skrotuma indirilir. Genellikle 6-18 aylıkken yapılır. 2 yaşından önce yapılması gerekir. Aksi taktirde testis kanseri veya kısırlık gelişme riski artabilir. Küçük bir kesiden girilerek yapılan ameliyat sonrası hasta aynı gün evine dönebilir.

Eğer bebekte inmemiş testis ile birlikte kasık fıtığı da ortaya çıkmışsa yaşına bakılmaksızın beklenmeden inmemiş testis ameliyatı uygulanması gerekir. Hem fıtık durumu giderilir hem de testis torbaya indirilir.

İnmemiş Testis Ameliyatının Riskleri Nelerdir?

Her cerrahi müdahalede olduğu gibi inmemiş testis ameliyatı sonrası riskler de karşımıza çıkmaktadır. İnmemiş testis ameliyatı sonrası sperm kanalının kesilmesi ve testisi besleyen ana atar damarın zarar görmesi en önemli risklerdir. Sperm kanalının kesilmesi, oluşan spermlerin normal yoldan dışarıya çıkmasını engelleyecektir. Ana atar damarın zarar görmesi de testisin gelişimini tamamen durduracaktır. Bu nedenle erken dönem teşhisi oldukça önemlidir.

İnmemiş testis ameliyatı sonrası yapılan ultrasonda eğer testis normal gelişiminin içindeyse bu ameliyat başarılı olmuştur. Ancak operasyonun başarısı ergenlikte ve çocuk sahibi olma sırasında kesinleşmektedir.

Başarılı cerrahi müdahaleler ile testisin herhangi bir zarar görmeden normal yerini alması ve gelişimine devam etmesi muhtemeldir. Bu nedenle doktorun alanında uzman olduğundan emin olunmalıdır.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here