Çocuklarda Yatak Islatmanın Tedavisi Nasıl Yapılır?

0
175
çocuklarda yatak ıslatma tedavisi

Çocuklarda yatak ıslatma ya da bir diğer adıyla enürezis nokturna, normal işeme döngüsünün sosyal olarak uygun olmayan yer ve zamanda meydana gelmesidir. İdrar kontrolünün başlaması gereken yaşlarda karşılaşılan problemlerdendir. Erkek çocuklarında kız çocuklarına oranla 2 kat daha fazla görünmektedir. Çocuğu sosyal ve psikolojik anlamda etkileyen bu durumun mutlaka tedavi edilmesi gerekmektedir.

Çocuklarda yatak ıslatma tedavisi, son yıllarda geliştirilen yöntemlerle daha hızlı ve kolay olmaya başlamıştır. Dört buçuk yaşındaki her 12 çocuktan 1’inde görülen gece yatak ıslatma sendromu fark edilir edilmez vakit kaybetmeden tedavi edilebilir.

Çocuklarda Yatak Islatma Tanısı Nasıl Konur?

Gece yatak ıslatma tedavisi yapılmadan önce çocuğa tanı koyma amaçlı testler yapılabilir. İlk olarak çocuğun yaşı ve bu yaşın 5 ile üzeri olması durumunda idrar kaçırma sıklığının ne kadar olduğu incelenir. 3 ay içinde haftada 2 kez ortaya çıkan bir sıklıkta olması alt ıslatma durumunun anormal olduğunu göstermektedir. Bu sırada yatak ıslatmanın herhangi bir fizyolojik durumdan kaynaklanmadığı da tespit edilmelidir.

Gece alt ıslatma tedavisi için çocuğa konulacak tanılar şunlardır:

  • Monosemptomatik Enürezis Nokturna: Bu tür gece yatak ıslatma sendromunda sadece geceleri alt ıslatma görülür ve 2 şekilde karşımıza çıkar:
    • Primer Enürezis Nokturna: Bebeklikten beri gece kuru kalmayı başaramamış çocuklar primer grup olarak adlandırılır. Minimum 6 ay kuru kalmayı başaramamış çocuklar primer gruptur.
    • Sekonder Enürezis Nokturna: Bu tür gece ıslatma grubunda 6 ay kadar bir dönem gece kuru kalmayı başarmış, ardından tekrar idrar kaçırmaya başlayan çocuklar yer alır.
  • Monosemptomatik Olmayan Enürezis Nokturna: Gündüz alt ıslatma, artmış ya da azalmış işeme sıklığı durumunun da eklendiği sendromdur. Bu durumda detaylı tetkik ve tedavi yapılmalıdır.

Ayrıca gece altını ıslatma tanısı konurken işeme-dışkılama çizelgesi tutulması ve genişletilmiş fiziksel muayene gereklidir. Tam idrar tahlili yapılması genellikle yeterlidir. Bu adımlardan sonra gece yatak ıslatma tanısı konduğunda tedavi aşamasına geçilir.

Hangi Uzmana Başvurulmalıdır?

Çocuklarda yatak ıslatma tedavisi için ilk olarak üroloji uzmanına başvurmak gerekir. Çocuk ürolojisi uzmanlarına ulaşmak daha sağlıklı olacaktır. İmkanlar kısıtlıysa çocuk hastalıkları uzmanı ve aile hekimi de ilk başvuru için doğru adresler olabilir.

Gece Alt Islatma Tedavisi Nasıl Yapılır?

Gece yatak ıslatma sorununda yapılması gereken ilk şey davranışsal değişikliktir. Öncelikli olarak sıvı alımının dengelenmesi, yatağa girmeden 1 – 2 saat önce sıvı alımının sonlandırılması, tuvalet alışkanlığının düzeltilmesi, idrar tutmanın önlenmesi gerekir. Ancak her tedavinin çocuğun genel sağlığına ve psikolojik durumuna göre planlanması önemlidir.

Genellikle 5 – 6 yaşlarında görülen yatak ıslatma probleminde doktora başvuran ailelerin konu hakkında bilinçlendirilmesi ilk adım olmaktadır. Tedaviyi ayrıntılı anlatmak ve moral vererek aile ve çocuktaki gerginlik durumunu ortadan kaldırması gerekmektedir.

Çocuklarda yatak ıslatma tedavisi olarak şu yöntemler izlenmektedir:

  • Alışkanlıkların değiştirilmesi

Gece yatmadan önce sıvı tüketmenin engellenmesi, idrarın tutulmaması gerektiğinin öğretilmesi ilk aşamadır. Çocuklarda alt ıslatma tedavisi olarak alışkanlıkları değiştirmek çok önemlidir. Yatmadan önce mutlaka idrara çıkmak, asitli ya da kafeinli içeceklerden uzak durmak faydalı olacaktır.

  • Mesane eğitimi

Gece yatak ıslatma tedavisi dahilinde mesane eğitimi de yapılır. Mesanenin ne sıklıkta boşaltılması gerektiği çocuğa öğretilmelidir. Gündüz az tuvalete giden ya da yeterince sıvı almayan çocukların yaşına uygun sıvı tüketmesi ve tuvalete zamanında gitmesi sağlanmalıdır. Gündüz sıvı almayan ancak akşam art arda sıvı tüketen çocuklarda mesane kontrolü bozulabilir.

  • İdrar yapma çizelgesinin tutulması

Psikolojik olarak çocuğu motive etme amaçlı kullanılan bu çizelgede çocuğa altını ıslatmadığı günlerde ödül verilerek gece işemesinin kaynağı tespit edilebilir ve mesane kontrolü için çocuk desteklenebilir. Çizelge çocuklarda yatak ıslatma tedavisi dışında çocuğun işeme ritmi hakkında fikir sahibi olmayı da sağlamaktadır.

  • Alarm sistemleri

Enüresiz tedavisi olarak gece yatak ıslatma alarmı çok sık tercih edilmektedir. İç çamaşırı ya da çarşaf üzerine konan bu sistem sayesinde idrar yapılmaya başlandığında çocuk ses ile uyandırılarak idrarın yapılması engellenmektedir. 6-8 haftalık tedavi ile sonuç alınabilmektedir.

  • Pelvik taban kas eğitimi

Pelvik taban kasları, bacakların arasındaki kemikten, kuyruk sokumu kemiğine kadar uzanan hamak şeklinde, destek görevi yapan ayrıca idrar ve kaka kontrolünde aktif rol oynayan kas grubudur. İstemli çalışan pelvik taban kasları, farkında olunmadan kasılır ve gevşer. Bu da idrar kaçırmaya neden olabilir. Pelvik taban kas eğitimiyle normal pelvik taban kas aktivitesine ulaşmak hedeflenir. Kası kuvvetlendirmek için ayrıca biofeedback tedavi kullanılabilir. Kasın aktivitesini algılamaya yarayan elektrotlar kullanılır. Çocuk bu şekilde idrarını tutmayı öğrenir.

  • İlaç tedavileri

Çocuklarda alt ıslatma tedavisi için böbreklerin idrar oluşturma hızını azaltacak ilaçlar da kullanılmaktadır. Bu ilaçlar gece boyunca idrarın daha az salgılanarak mesanenin dolma zamanını uzatmaktadır. Çocukların en az %70’inde olumlu sonuç vermektedir.

Bir başka ilaç grubu da mesanenin gevşek kalmasını sağlayan Desmopressin maddesini içeren ilaçlardır. Gündüz de idrara sık çıkan çocuklarda gece işemelerini düzeltmesi söz konusudur. Ancak bu ilaçlar kişiden kişiye değişecektir. Uzmanlar dışında ve teşhis konulmadan bu ilaçların kullanılmaması gerekmektedir.

Çocuklarda yatak ıslatma tedavisi sabır ve emek isteyen bir süreçtir. Gece işemesi tedaviye rağmen tekrarlayabilir ve bu durumda tekrar tedavi gerekir. Ailelerin çocuklarına bilinçli bir şekilde yaklaşması ve onlara destek olması tedavi süresince oldukça önemlidir.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here