Çocuklarda İdrar Kaçırma Nedenleri ve Tedavisi

0
209
çocuklarda idrar kaçırma nedenleri

Çocuklarda idrar kaçırma problemi, mesane ve bağırsaklarda depolanan idrar ve gaitanın istemli olarak kontrol edilememesi neticesinde istemsiz olarak idrarın dışarı çıkması durumudur. Fiziksel ve psikolojik nedenlere bağlı olarak ortaya çıkan idrar kaçırma durumu, çocukların ve ailelerin günlük yaşamını ciddi şekilde etkileyen bir sorundur.

Genellikle çocuklar 2 – 3 yaşlarında gündüz mesane kontrolünü kazanırlar. Gece kontrolü ise 3,5 – 4,5 yaşları arasında sağlanmaktadır. Ancak çocuğun normal gelişim içinde idrarını kontrol edebileceği olgunluğa erişmesi gereken 5 yaşından sonra idrar kaçırması normal bir durum olarak algılanmamaktadır.

Çocuklarda idrar kaçırma 2 türdür. Bunlar:

  1. Devamlı inkontinans: Nörolojik ve yapısal bozukluklardan kaynaklı idrar kaçırma durumudur.
  2. Aralıklı inkontinans: Aralıklı idrar kaçırma durumu; gündüz kaçırma, gece yatak ıslatma ve hem gündüz hem gece kaçırma olarak karşılaşılan sendromdur.

Çocuklarda idrar kaçırması mutlaka tedavi edilmesi gereken bir problemdir. Çocuğun hem fiziksel hem de ruhsal sağlığı için idrar kaçırma nedenleri tespit edilmeli ve tedavisi gerçekleştirilmelidir.

İdrar Kaçırma Hangi Sıklıkla Görülür?

Çocuklarda altına kaçırma durumu büyüme çağında en sık karşılaşılan sorunlardan biridir. Gündüz 3 yaşına, gece ise 5 yaşına kadar görülen idrar kaçırma durumları normaldir. Ancak bu yaşlardan sonra çocuklarda idrar kaçırma bir problem olarak karşımıza çıkmaktadır. İdrar kaçırma sıklığı gelişmiş ülkelerde ve Türkiye’de hemen hemen aynı oranda görülmektedir.

Aileler aşağıdaki durumlarda uzman hekime başvurmayı unutmamalıdır:

  • Çocuğun çişini uzun süre tutması
  • Ani sıkışma hissi ile tuvalete hep koşarak gitmesi veya yetiştiremeyerek idrar kaçırması
  • Sürekli damlatma idrar yapması veya alt bezinin devamlı ıslak olması
  • Kabızlık çekmesi
  • İdrar yolu enfeksiyonu geçirmesi
  • 5 yaşından gün alan çocukta gece yatak ıslatmalarının devam etmesi

Çocuklarda Alt Islatma Nedenleri

Çocuklarda altına kaçırma nedenleri birbirinden farklıdır. Temelde fiziksel ve psikolojik sorunlar çocuğun idrarını kaçırmasına neden olmaktadır. Çocuklarda idrar kaçırma nedenleri şunlardır:

  • Ruhsal gerginlik durumları

Çocuklarda idrar kaçırma, çocuğun duygusal dünyasında gerginliğe neden olan durumlardan etkilenmektedir. Yeni bir kardeşin aileye katılması, agresiflik, gerginlik durumları idrarını tutamamasına neden olabilir.

  • Tuvalet eğitimindeki hatalı tutumlar

Ailenin tuvalet eğitimine zamanından önce başlaması ve baskıcı bir tutum takınması çocuklarda idrar kaçırma neden olur sorusunun cevaplarından biridir. Aile baskısı çocukta korku ve endişeye neden olduğu için tuvaletini tutmakta zorlanabilir. Gündüz ve gece altına kaçırma sorunu sık sık görülebilir.

  • Psikolojik nedenler

Çocuklarda idrar kaçırma nedenleri arasında psikolojik sorunlar da yer almaktadır. Sevgi ve ilgi eksikliği çocukta dikkat çekme amacıyla idrarını kaçırmasına neden olabilmektedir. Aşırı baskı ve disiplin olan bir evde büyümesi, korkutma, mükemmeliyetçi aile baskısı, ev ortamının huzursuz olması nedeniyle de çocuğun tepki olarak ya da istemsizce altına kaçırması söz konusudur.

Davranışsal gerilemesi olan çocuklarda da gece altını ıslatma yanında okul başarısızlığı, korku gibi ek bulgular vardır ve bunların mutlaka çocuk psikiyatristleri tarafından tedavi edilmesi gereklidir.

  • Genetik faktörler

Çocuklarda idrar kaçırması genetik yatkınlığa da bağlıdır. Tek ebeveyn çocukluğunda idrar kaçırma problemi yaşadıysa, çocuğunda olma olasılığı %44; hem annede hem babada bu sorun yaşandıysa çocukta görülme olasılığı %77 olarak belirtilmektedir.

Kız çocuklarında altına kaçırma idrar yolları enfeksiyonları nedeniyle daha yatkındır. Kız çocuklarının genital yapısı enfeksiyona daha müsait olduğu için idrar kaçırma sık sık görülebilir.

Gündüz Alt Islatma Mutlaka Tedavi Gerektirir!

Uzmanlar, gece altını ıslatan çocukların %15’inin kendiliğinden iyileşme şansına sahip olduğunu ancak gündüz idrar kaçıran çocuklarda bu oranın düşük olduğunu belirtiyor. Doktorlar, gündüz çocuklarda idrar kaçırma nedenleri daha çok psikolojik kaynaklı olduğu için mutlaka nedeni bulunup doğru şekilde tedavi edilmesi gerektiğini söylüyor.

Tedavinin gecikmesi durumunda psikolojik problemlerin daha da artacağı, her iki böbrekte de geri dönüşümü olmayan ciddi hasarlara neden olunabileceği üzerinde duruluyor.

Çocuklarda İdrar Kaçırma Tedavi Yöntemleri

Belirttiğimiz gibi çocuklarda idrar kaçırma tedavisi, sorunun kaynağına müdahale edilerek gerçekleştirilir. Genetik ve fiziksel faktörler için farklı, psikolojik faktörler için farklı tedaviler uygulanır. Çocuklarda idrar kaçırması tedavisi temelde 3 başlıkta toplanmaktadır:

  • Destekleyici tedavi

Psikolojik tedavi olarak da adlandırabileceğimiz bu yöntemde çocuğun alışkanlıkları değiştirilerek idrara çıkma düzeni sağlanır. Destekleyici tedavinin kapsamına mesane ve tuvalet eğitimi de dahildir. Bu aşamada ailelerin tutumlarını da değiştirmek için çalışılır.

Çocuklarda idrar kaçırma tedavisi kapsamında;

  • Akşam yatmadan 2 saat önce sıvı alımı kısıtlanmalıdır.
  • Yatmadan önce çay, kahve, kafeinli içecekler, tuzlu ve şekerli gıdaların tüketilmesine izin verilmemelidir.
  • Kabızlık sorunu varsa çözülmelidir.
  • Uzun süre oturur pozisyonda kalmasına izin verilmemelidir.
  • Çocuğun evde ve okulda 2-3 saatte bir düzenli tuvalete gitmesi ve idrar yapması sağlanmalıdır.
  • Yatmadan önce mutlaka tuvalete giderek mesane boşaltılmalıdır.
  • Altını ıslattığı için çocuk suçlanmamalı, aşağılanmamalı ve cezalandırılmamalıdır.
  • İdrar kaçırma sonrası giysilerin temizlenmesine, çarşafın değiştirilmesine çocuğun aktif olarak yardımcı olması sağlanmalıdır.
  • İdrara çıkma takvimi tutularak kuru kalınan günler için gülen yüz takvime eklenmeli, çocuk ödüllendirilmelidir.

Çocuklarda idrar kaçırması tedavisi olarak en sık önerilen ve sonuç alınan yol destek tedavidir. Ailelerin bu tedavi sırasında sabırlı ve sakin olmaları önemlidir.

  • Alarm Tedavisi

Çocuklarda idrar kaçırma tedavisi olarak alarm da kullanılabilir. Çocuğun idrar yapma durumunda alarmın çalması kaçırma durumunu önlemektedir. Uzun süreli bir tedavidir. Çocuk ve ailenin sabırlı olmasını gerektirir.

  • İlaç Tedavisi

Çocuklarda altına kaçırma tedavisinde ilaç yöntemi de ailelere önerilebilir. Gece idrar yapımını azaltan ilaçlar en çok tercih edilenlerdendir. Başarı oranı %60-70 civarıdır. Yatmadan 30 dakika önce çiğneme tableti şeklinde kullanılabilir. Aynı zamanda idrar torbasının istemsiz kasılmalarını önleyen ilaçlar da kullanılmaktadır. Gündüz idrarla ilgili şikayetleri olan ya da gecede 2 defadan fazla idrar kaçırması olan hastalarda tercih edilebilir.

Çocuklarda idrar kaçırma nedenleri detaylı bir şekilde araştırılarak çocuğa en uygun tedavi yöntemi uzman tarafından belirlenmelidir. Ailelerin baskıcı tutumlarını bir kenara bırakmaları, çocuğa destek olmaları tedavinin başarılı olması için oldukça önemlidir.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here