Böbrek Kanseri Nedir? Neden Oluşur?

0
183
böbrek kanseri nedir

Böbrek, kırmızı-kahverengi renkte ince bir kapsülle örtülü fasulye biçiminde bir organdır. Böbrekler karın üst bölgesinin arka kısmında bulunmaktadır. Böbreklerin görevi; kandan atık ve zehirli maddeleri, fazla mineralleri ve suyu süzerek vücuttan dışarı atmaktır. Böbrek kanseri ise iyi ve kötü huylu böbrek tümörlerinden kaynaklanmaktadır. Kötü huylu tümör büyümeye ve vücudun diğer bölgelerine yayılmaya devam edebilir. İyi huylu tümör de büyüyebilir ancak yayılmaz.

İyi huylu böbrek tümörleri, en sık görülen ve kist olarak adlandırılan tümörlerdir. Çoğu zaman tesadüfi olarak ortaya çıkan böbrek kistleri insan yaşamını hiçbir zaman tehdit etmez. Ancak kötü huylu böbrek tümörleri renal hücreli kanser olarak adlandırılır ve hayati tehlike taşımaktadır. Böbrek kanseri (renal hücreli kanser, adenokarsinom) böbrek içinde yer alan, tübül adı verilen, ufak idrar kanallarının içini döşeyen epitel hücrelerinden kaynak alır. Bu hücrelerin aşırı çoğalması neticesinde kanser durumu meydana gelir. Kanser büyüdükçe etrafında yer alan lenf bezleri, karaciğer, kalın bağırsak ve pankreasa yayılabilir. Bunun yanında kanser kan ve lenf yolu ile kemiklere dahi ulaşabilir.

Böbrek Kanseri İstatistikleri

“Böbrek kanseri nedir?” sorunuzu cevapladıysak böbrek kanseri istatistikleri ile bu hastalığın ne kadar ciddiyet taşıdığının altını çizebiliriz. Dünyada gelişmiş toplumlarda tüm kanserlerin % 2-3’ünü oluşturmaktadır. Tahminlere göre ülkemizde de yılda yaklaşık 10.000 kişi böbrek kanserine yakalanmaktadır. Böbrek kanseri çoğunlukla 55 yaş üzerinde görülmektedir. Erkeklerde görülme sıklığı kadınlara göre 1.5 kat daha fazladır.

Böbrek hücreli kanser (renal cell ca) tüm kötü huylu böbrek tümörlerinin % 85’ine, yetişkin kanserlerinin de yaklaşık % 3’üne karşılık gelmektedir. Erken evrede tanı konulduğunda böbrek kanserli hastaların yaşam oranları %70 ila %100 arasında olmaktadır.

Böbrek Kanserinin Tipleri Nelerdir?

Böbrek kanseri nedenleri kişiden kişiye farklılık gösterdiği için karşılaşılan böbrek kanseri tipleri de değişmektedir. En sık görülen böbrek kanseri türleri şunlardır:

  • Renal Hücreli Karsinom

Böbrek kanseri türleri arasında yetişkinlerde en yaygın türdür. Tanıların yaklaşık %85’ini oluşturur. Bu tür böbrek kanserinde böbreğin süzme sistemini oluşturan proksimal renal tübüller de gelişir. Bu kanser türünde genellikle böbrek içinde tek bir tümör geliştiği görülür. Ancak, zaman zaman 2 veya daha fazla sayıda tümöre rastlanır hatta her iki böbrekte aynı anda birden fazla tümör görülebilir.

  • Transizyonel Hücreli Karsinom

Böbrek kanseri tipleri arasındaki transizyonel hücreli karnisom, böbrek kanseri tanılarının %10 ila %15’ini oluşturmaktadır. Mesaneye geçmeden önce idrar toplanan böbrek alanında başlayan bu böbrek kanseri, mesane kanseri ile benzerdir ve benzer şekilde tedavi edilir.

  • Sarkom

Böbrek kanseri türleri arasında yer alan sorkom, böbreğin yumuşak dokusunda gelişir. Genellikle ameliyatla tedavi edilen bu kanser türü, vücudun diğer bölgelerine yayılabilir. Tedavide kemoterapi de kullanılabilir.

  • Wilms Tümörü

Çocuklarda daha sık görülen Wilms Tümörü, yetişkin tedavisine göre farklı yöntemlerle tedavi edilmektedir.

Böbrek Kanseri Nedenleri

Diğer pek çok kanser türünde olduğu gibi böbrek kanserinin nedeni de henüz tam olarak aydınlatılamamıştır. Ancak “Böbrek kanseri neden olur?” sorunuz için günlük hayatta farklı etmenlerin böbrek kanseri nedenleri arasında yer aldığını belirtebiliriz. Örneğin; sigara içmek böbrek kanseri sebepleri arasında yer alır. Daha sık görülen böbrek kanseri nedenlerinden bazıları alkol-sigara alışkanlıkları, aşırı gıda tüketimi ve aşırı şişmanlıktır.

Böbrek kanseri türleri arasında yer alan “Renal hücreli karsinom” kanser tipine neyin tam olarak sebep olduğu belirlenebilmiş değildir. Ancak diğer kanser türlerinde olduğu gibi böbrek hücrelerinin mutasyonu nedeniyle kanserin oluşması söz konusudur. Yüksek tansiyon (hipertansiyon), aşırı kilolu olmak, uzun süre diyaliz tedavisi görüyor olmak da böbrek kanserini tetiklediği için her hastanın kanser geçmişi farklı olacaktır.

Böbrek kanseri oluşma riskini artıran faktörler ve böbrek kanseri nedenleri şunlardır:

  • İleri yaş: Böbrek kanseri nedenleri arasında yaş önemli faktörler arasında yer alır. İleri yaşlarda böbrek kanseri riski artar.
  • Sigara: Böbrek kanseri riski sigara içenlerde daha yüksektir. Böbreklerin başlıca düşmanlarından biri sigaradır.
  • Obezite: Böbrek kanseri sebepleri arasında aşırı kilo da yer almaktadır elbette. Obezite olan kişilerde kanserin farklı türleri de görülebilmektedir.
  • Yüksek tansiyon: Böbrek kanseri nedenleri olarak yüksek tansiyon hastalığı da gösterilmektedir. Yüksek tansiyon böbrekler üzerinde büyük tahribata neden olmaktadır.
  • Böbrek yetmezliği tedavisi: Uzun süreli olarak diyalize bağlı tedavi görenlerde böbrek kanseri oluşma riski daha fazladır.
  • VonHippel – Lindau hastalığı: Bu tür kalıtsal hastalıkları olan kişilerde böbrek kanseri olma ihtimali daha fazladır.
  • Kalıtsal papillerrenal hücreli karsinom: Böbreklerden bir ya da ikisinde birden kansere neden olan kalıtsal hücreler kişide böbrek kanseri riskini arttırmaktadır.
  • Mesleki risk faktörleri: Çelik, petrol, kadniyum, kurşun sanayi gibi sektörlerde çalışmak ve asbetoza maruz kalmak böbrek kanseri riski için arttırıcı bir etkendir.
  • Radyasyon: Böbrek kanseri nedenleri arasında radyasyon tedavisi görmüş olmak ya da uzun süre radyasyona maruz kalmak da yer alır.
  • Genetik faktörler: Kalıtsal hastalıkların yanında aile genleri de kişinin sağlığı hakkında bilgi vermektedir. Eğer ailede böbrek kanseri öyküsü varsa diğer aile üyelerinde de bu hastalığın oluşma riski yüksektir. Tüberoz skleroz ve Birt Hogg Dube Sendromu böbrek kanserini tetikleyebilen genetik hastalıklardandır.
  • Beslenme şekli: Böbrek kanseri sebebi olarak yanlış beslenme de gösterilebilir. Düşük lifli ve yağlı besinlerin tüketilmesi en etkili nedenlerden biridir.
  • Hepatit C: Hepatit C olanların böbrek kanserine yakalanma şansları diğer kişilere göre 2 kat daha fazladır.
  • Ağrı kesici kullanımı: Sık sık ve aşırı dozda ağrı kesici kullanan kişilerde böbrek kanseri görülme riski daha fazladır. Non-steroid ilaçlar, yüksek dozlarda alındığında böbrekler üzerinde olumsuz etki yaratır.
  • Yüksek kan basıncı: Yüksek kan basıncı düzeyleri olan kişilerde böbrek kanseri görülme oranları daha fazladır.
  • Cinsiyet ve ırk faktörleri: Böbrek kanserinin nedenleri arasında cinsiyet ve ırk etkisi de yer alır. Böbrek kanseri, erkeklerde kadınlardan daha çok görülür. Koyu tenli, Asyalılar ve Afrikalılarda böbrek kanserinin daha sık görüldüğü gözlemlenmiştir.

Böbrek kanseri oluşumunu tetikleyen faktörler kişiye göre değiştiği için sağlıklı bir yaşam sürmek kanser riskinin azalmasını sağlayacaktır. Düzenli kontroller ve erken teşhis sayesinde de böbrek kanseri riski düşürülebilir, erken dönem kanser oluşumu engellenebilir.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here